دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٤٣٨ - اسپرونثدا ای دلگادو
اسپرونثدا ای دلگادو
نویسنده (ها) :
ادبیات جهان
آخرین بروز رسانی :
سه شنبه ٢٢ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اِسپرونثِدا ای دِلگادو \ esp[e]ronsedā i delgādo\ ، خوسه دِ (١٨٠٨-١٨٤٢م/ ١٢٢٣- ١٢٥٨ق)، شاعر رمانتیک و انقلابگر اسپانیایی؛ نیز معروف به «لُرد بایرِنِ اسپانیا».
او که جوانی پرشور و ماجراجو بود، در ١٨٢٦م بهسبب فعالیتهای انقلابی به زندان افتاد. سپس از اسپانیا گریخت و در خارج از اسپانیا با تِرِسا مانچا (موضوعِ «سرودی برای تِرِسا») رابطهای پرشور برقرار ساخت که زندگی او را تا ١٠ سال بعد تحتتأثیر قرار داد و ترسا الهامبخش بسیاری از شعرهایش شد. اسپرونثدا در انقلاب ١٨٣٠م فرانسه شرکت داشت و پس از آن اجازه یافت به اسپانیا بازگردد. او که پیشتر، چندین بار بهسبب فعالیتهای انقلابی، در اسپانیا به زندان افتاده بود، باز هم در جنبشهای انقلابی ١٨٣٥ و ١٨٣٦م اسپانیا شرکت کرد.
اسپرونثدا داستان تاریخی سانچو سالدانیا (١٨٣٤م) را در زندانِ باداخُث نوشت. داستان «دانشجوی سالامانکایی» (١٨٣٩م)، که نقطۀ عطفی در رمانتیسم ایبِریایی است و به نظر منتقدان، از سرآمدان آثار شعری اسپرونثداست، نسخۀ بدل افسانۀ دُن خوان (دُن ژوان) است که اندیشههای ضد اجتماعی و ضد مذهبی قهرمان خود را بهگونهای افراطی نشان میدهد. کتاب «شعرها» (١٨٤٠م) نشانگر تأثیر نیرومند لرد بایرن و سِر والتر اسکات (ه مم) بر اوست. شعر ناتمام «جهان شیطانی» (١٨٤١م) دربر دارندۀ بازتابهای ایدئولوژیک است و یکی از بهترین سرودههای او بهشمار میآید.
اسپرونثدا در مقام منشی هیئت دیپلماتیک کشورش در لاهه (١٨٤٠م) و نمایندۀ مجلساسپانیا از شهر آلمِریا (١٨٤٢م) خدمت کرد و روزنامهای هم تأسیس نمود. نوشتههای سیاسی او زیر نفوذ سَن ـ سیمونِ فرانسوی است. اسپرونثدا چند نمایشنامه هم نوشته است.
شعر اسپرونثدا در ستایش آرمانهای شخصی، طغیان و راندهشدگان اجتماع است. از دیدگاه او، اینها تجسم آزادی راستیناند.
مآخذ
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨;
ME, ٢٠٠٨.
بخش ادبیات جهان