دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٤٠٤ - آسپار
آسپار
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٢٨ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آسْپار [āspār]، فلاویوس آرْدابوریوس (د ٤٧١م)، ژنرال آلان تبار رومی که در زمان امپراتوران مارکیانوس (حک ٤٥٠-٤٥٧م) و لِئوی اول (حک ٤٥٧-٤٧٤م) در امور امپراتوری روم شرقی نفوذ داشت.
آسپار در ٤٣١م فرماندهی ناوگان روم شرقی را برای راندن واندالها از افریقا برعهده داشت، ولی شکست خورد و در ٤٣٤م، هنگامیکه کنسول نیز بود، وادار به عقبنشینی شد. گرچه آسپار در جنگ با ایران در ٤٤١م پیروز شد، ولی در ٤٤٣م هونها به فرماندهی آتیلا، او را در بیرون قسطنطنیه شکست دادند. آسپار که در گذشته در خدمت مارکیانوس بود، پس از به تخت نشستن او در ٤٥٠م، نفوذ بیشتری یافت و در همان سال، عنوانِ پاتْریسیَن(پاتْریکیوس) را دریافتکرد. پس از مرگ مارکیانوس، آسپار یکی از دست پروردگانش را با عنوانِ لِئوی اول بر تخت نشاند (٤٥٧م). در آن هنگام، آسپار ژنرال، و در رأس سپاهی از گوتها بود که به وی وفادار بودند و در اوج قدرت قرار داشت؛ ولی لئو همچنان بازیچۀ دست او نماند، بلکه روز به روز، بیشتر به حامیان ایسوریایی (ایساوریایی) خود که از جنوب آناتولی بودند، متکی شد و از اینرو، در مدتی نزدیک به ٤ سال، جنگِ قدرت میان ژرمنهای سپاه آسپار و ایسوریاییهای زیر فرمان زِنُن در امپراتوری روم شرقی درگرفت.
آسپار در حدود سال ٤٧٠م با واگذاری رتبۀ قیصری (کایْساری) به پسرش، پاتریکیوس، ناخرسندی شدیدی در قسطنطنیه برانگیخت، زیرا پاتریکیوس مسیحیِ آریوسی بود. آسپار در توطئهای که در ٤٧١م بهوسیلۀ ایسوریاییها و لئو طرح شد، به قتل رسید و استیلای ژرمنها بر سیاست امپراتوری روم شرقی پایان یافت. (١٠٠)