دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٨٥ - ازدی
ازدی
نویسنده (ها) :
عزت ملا ابراهیمی
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٢ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَزْدی [azdī]، ابوزکریا یزید بن محمد بن ایاس (٣٣٤ق\ ٩٤٦م)، مورخ و محدث موصلی. وی در موصل نزد استادانی چون محمد بن احمد بن ابی مثنّى و دیگران استماع حدیث کرد و کسانی چون مظفر بن محمد طوسی از او روایت کردهاند. او چندی در موصل بر مسند قضا بود. تاریخ الموصل یکی از آثار ازدی است که موجب شهرت او شده است. در این کتاب که گویا ٣ جلد بوده، و تنها یک جلد آن موجود است، ازدی به رویدادهای سیاسی جزیره و موصل، اسامی علما و محدثان موصل، بیان اخبار والیان و کارگزاران و قاضیان، انساب بعضی از قبایل و شرح حال بزرگان و شعرای موصل پرداخته است.
اثر دیگر ازدی طبقات المحدثین، از مآخذ خطیب بغدادی، ابن اثیر و ابن حجر بوده است.*
مآخذ
ابن اثیر، علی، اسدالغابة، بولاق، ١٢٨٠ق؛
ابن جمیع، محمد، معجمالشیوخ، به کوشش عمر عبدالسلام تدمری، بیروت، مؤسسة الرساله؛
ابن حجر عسقلانی، احمد، تهذیب التهذیب، حیدرآباد دکن، ١٣٢٧ق؛
همو، لسان المیزان، حیدرآباد دکن، ١٣٣١ق؛
ابن ماکولا، علی، الاکمال، حیدرآباد دکن، ١٣٨٢ق\ ١٩٦٣م؛
ازدی، یزید، تاریخ الموصل، به کوشش علی حبیبه، قاهره، ١٣٨٧ق\ ١٩٦٧م؛
خطیب بغدادی، احمد، تاریخ بغداد، قاهره، ١٣٤٩ق؛
ذهبی، محمد، تاریخ الاسلام، حوادث و وفیات، ٣٣١-٣٥٠ق، به کوشش عمر عبدالسلام تدمری، بیروت، ١٤١٣ق\ ١٩٩٢م؛
همو، سیر اعلام النبلاء، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ١٤٠٤ق\ ١٩٨٤م؛
سیوطی، طبقات الحفاظ، بیروت، ١٤٠٣ق\ ١٩٨٣م؛
مزی، یوسف، تهذیب الکمال، به کوشش بشار عواد معروف، بیروت، ١٤١٣ق\ ١٩٩٢م؛
مسعودی، علی، مروج الذهب، به کوشش محمد محییالدین عبدالحمید، قاهره، ١٣٨٤ق\ ١٩٦٤م؛
یاقوت، بلدان.
عزت ملاابراهیمی