دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٥٦ - ازاکی یوکیو
ازاکی یوکیو
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٢ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُزاکیْ یوکیو [ozākī yūkiyo] (١٨٥٨ - ١٩٥٤م \ ١٢٣٧-١٣٣٣ش)، سیاستمدار دمکرات برجستهای که ٢٤ دورۀ پیاپی به عضویت مجلس نمایندگان ژاپن انتخاب شد؛ وی «پدر سیاست پارلمانی» آن کشور به شمار میرود. ازاکی که در اصل روزنامهنگار بود، به عنوان یکی از مریدان اُکوما شیگِنُبو، سیاستمدار و بعداً نخستوزیر ژاپن به دولت پیوست. هنگامی که اکوما در ١٨٨١م، در نتیجۀ قصور هیئت دولت در پذیرفتن پیشنهادهایش برای وضع قانون اساسی مترقیتری استعفا داد، ازاکی هم به او پیوست.

او در ١٨٩٨م به هیئت دولت بازگشت و در مقام وزیر آموزش و پرورش در دولت تازه و کوتاهمدت اکوما شرکت کرد؛ اما به دلیل اشتباهی لفظی که ژاپن را به جای امپراتوری، جمهوری نامیده بود، مجبور به استعفا شد. او در ١٩٠٤م شهردار توکیو شد و در ١٩١٢م اعضای معمولی حزب ریکّن سِئیوکائی را در راهپیمایی برضد دولت اقلیت کاتْسورا تارو، ژنرال پیشین رهبری کرد. در طی چند ماه، نهضتی که ازاکی به پیدایش آن کمک کرده بود، موجب سقوط دولت کاتسورا و ایجاد تدریجی دولتی شد که در برابر اکثریت حزبی پارلمان ژاپن مسئول باشد.
ازاکی در ١٩١٥م، وقتی در دومین دولت اکوما وزیر دادگستری بود، از ارتشا و فساد اکوما در زمان انتخابات انتقاد کرد و از آن پس از پیوستگی به هر جناح و حزبی سر باز زد؛ اما تا هنگام مرگ شخصیتی نیرومند باقی ماند که همواره برای توسعۀ دمکراسی در ژاپن مبارزه میکرد. او به ویژه در راه مبارزه برای حق رأی همۀ مردان که در ١٩٢٥م به دست آمد، فعالیت داشت. (١٠٠)