دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٢٠٠ - آرمفلت
آرمفلت
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْمْفِلْت [ārmfelt]، گوستاو ماوریتس(١٧٥٧-١٨١٤م/ ١١٧٠- ١٢٢٩ق)، از دولتمردان برجستۀ سوئدی در امور سیاسی و نظامی. وی در ١٧٨١م به پیشکاری گوستاو سوم، شاه سوئد برگزیده شد و از طرف او مأموریت یافت با کاترین دوم، ملکۀ روسیه (١٧٨٣م) و دولت دانمارک (١٧٨٧م) مذاکره کند. او یکی از معتمدترین و فعالترین مشاوران شاه در دوران جنگ با روسیه در سالهای ١٧٨٨ تا ١٧٩٠م بود. هنگامی که در ١٧٨٨م دانمارک به خاک سوئد تجاوز کرد و گوتِبورگ (یوتِبورْی) را در معرض تهدید قرار داد و تقریباً همۀ اشراف شاه را ترک کردند، آرمفلت به گوستاو وفادار ماند. او در مذاکرات صلح وَرَله (١٧٩٠م) نمایندۀ تامالاختیار دولت سوئد بود. در واپسین سالهای حکومت گوستاو سوم نفوذ آرمفلت فزونی گرفت.
در ١٧٩٢م گوستاو سوم در بستر مرگ، پسر خود را به آرمفلت سپرد و او را به عضویت شورای سلطنت منصوب کرد، ولی نایبالسلطنه (بعدها کارل سیزدهم) آرمفلت را در سمت سفیر سوئد به ناپل فرستاد تا از شر او خلاص شود. آرمفلت در مخالفت با کارل وارد توطئهای شد، اما با مساعدت کارولین، ملکۀ ناپل توانست جان سالم به در ببرد (١٧٩٤م).
پس از روی کار آمدن گوستاو چهارم (گوستاو آدُلف)، آرمفلت به سمت سفیر سوئد به وین فرستاده شد (١٨٠٢م). او از ١٨٠٥ تا ١٨٠٧م فرمانده کل نیروهای سوئدی در پُمِرانیا بود و در جنگ با ناپلئون پیروزی فرانسویان را به تعویق انداخت.
پس از عزل گوستاو چهارم (١٨٠٩م)، آرمفلت بیباکترین مدافع ولیعهد او، گوستاو بود و چون در ١٨١١م از سوئد اخراج گردید، به روسیه پناهنده شدو در دربار امپراتور آلکساندر اول اعتبار فراوانی به دست آورد. او در تأسیس مِهین دوکنشین فنلاند به صورت دولتی خودمختار نقش مؤثری داشت و در طرح نقشۀ عملیات تدافعی روسیه در برابر ناپلئون، و در مذاکرات بین آلکساندر و ولیعهد سوئد (برنادُت که بعدها کارل چهاردهم نام گرفت) در تورکو، در ماه اوت ١٨١٢ مشارکت داشت. (١٩٣)