دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢١٤٩ - آقا بابا خان، مدرسه
آقا بابا خان، مدرسه
نویسنده (ها) :
بخش هنر و معماری
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٧ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقا بابا خان، مدرسۀ \madrese-ye āqā bābā xān\، یا مدرسۀ وکیل، اثری بازمانده از سدۀ ١٢ ق / ١٨ م در شیراز. این مدرسه به مسجد وکیل متصل است و در جنوب شرقی آن قرار دارد (فرصت، ٤٤٤؛ امداد، ١٩٩). درِ ورودی مدرسه در ضلع جنوبی است. این بنا در اصل جزو بناهای کریمخانی است و ساخت آن که با مرگ پادشاه زند ناتمام مانده بود، در دورۀ قاجار، توسط سردار آقاباباخانِ بارفروشی پایان پذیرفت (فرصت، همانجا؛ فسایی، ١٦٢؛ کمالی، ٣٤٣). مدرسه فاقد کتیبۀ تاریخی است (نک : گنجنامه، ١٢٦). فرصت شیرازی (د ١٣٣٩ ق / ١٩٢١ م) دربارۀ آن آورده است: «جُدرانش را به کاشیهای الوان زینت نموده ... ، دورتادور ٢٢ حجره دارد و ٤ گوشواره و یک ارسی فوقانی بر سردر آن ساختهاند» (ص ٤٩٤؛ برای اطلاع بیشتر از جزئیات بنا، نک : کمالی، ٣٤٣-٣٤٤).

مآخذ
امداد، حسن، شیراز در گذشته و حال، شیراز، ١٣٣٩ ش؛
فرصت، محمدنصیر، آثار عجم، بمبئی، ١٣١٤ ق؛
فسایی، حسن، فارسنامۀ ناصری، تهران، ١٣١٣ ق؛
کمالی سروستانی، کورش، دانشنامۀ آثار تاریخی فارس، شیراز، ١٣٨٤ ش؛
گنجنامه، مدارس، به کوشش کامبیز حاجی قاسمی، تهران، ١٣٧٩ ش.
بخش هنر و معماری دانا