دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٠٨٥ - آرژانسن
آرژانسن
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٩ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْژانْسُن [āržānson]، رِنـه لـوئـی دو ووایـه دو پُمـی، مارکی د‘ (١٦٩٤-١٧٥٧م/ ١١٠٦-١١٧٠ق)، وزیر امور خارجۀ فرانسه (١٧٤٤-١٧٤٧م) در زمان سلطنت لوئی پانزدهم. او که پسر یک وکیل دادگستری بود، به تحصیل حقوق پرداخت و از ١٧٢٠ تا ١٧٢٤م در مقام کارگزار دربار در اِنو خدمت کرد. آرژانسن به عنوان حامی و عضو «باشگاه آنترسُل در پاریس، با وُلتر و دیگر فلاسفه به بحث دربارۀ مفاهیم سیاسی مکتب روشنگری میپرداخت. وی در نوامبر ١٧٤٤، چندماه پس از آنکه فرانسه به نفع پروس رسماً وارد «جنگ جانشینی اتریش»(١٧٤٠- ١٧٤٨م) شد به وزارت امور خارجۀ لوئی پانزدهم رسید. او در آرزوی تجدید سروری فرانسه بر اروپا تلاش ناموفقی کرد تا نظراتش راجع به «طرح حکمیت بینالمللی» را عملی سازد. او برضد اسپانیا، اتریش و روسیه طرحهایی داشت، ولی برنامهاش بر اثر سیاست پنهانی لوئی ــ که وزیر خارجهاش از آن آگاهی نداشت ــ و نیز دسیسههای درباری نقش بر آب شد. آرژانسن بر اثر ناتوانی در بهرهبرداری از پیروزی بر اتریش در فونْتِنوا (١٧٤٥م) در معرض انتقاد قرار گرفت و در ١٧٤٧م ناچار به استعفا شد. آرژانسن باقی عمر خود را ـ به عنوان رئیس فرهنگستان متون و ادبیات باستانی ــ صرف کارهای ادبی کرد. اثر او با نام «خاطرات و یادداشتهای روزانه» (چ ١٨٥٩-١٨٦٧م) از مهمترین مآخذ تاریخ ادبی و سیاسی عصر لوئی پانزدهم است. (١٠٠)
