دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٠١٧ - اردلان
اردلان
نویسنده (ها) :
مسعود کوهستانی نژاد
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٣ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَرْدَلان [ardalān]،علیقلی(١٢٨٠-١٣٦٥ش/ ١٩٠١-١٩٨٦م)،وزیر و سفیر. تحصیلاتعالی را در رشتۀ اقتصاد در برلین به پایان برد. از زمان تحصیل در وزارت امور خارجه شاغل بود و سپس در سمتهای مختلف در واشینگتن،پاریس و آنکارا بهکار پرداخت. در١٣٢٧ش معاون سیاسی، و در اسفند١٣٢٨ در کابینۀ محمدساعد بهکفالتوزارتخارجه منصوب شد(نک : زندگینامه...،٣٨٧- ٣٨٨).
اردلان در خرداد ١٣٢٩ ریاست هیئت نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل متحد را برعهده گرفت و راهی نیویورک شد (همان، ٣٨٨) و ٤ سال در آن سمت ماند (همانجا). وی پس از بازگشت به تهران، در ١٣٣٤ش وارد کابینۀ حسین علا شد و به ترتیب به عنوان وزیر مشاور (نک : عاقلی، ١/ ٧٥)، وزیر امور خارجه (نک : دولتها...، ٢٦٦) و بار دیگر به عنوان وزیر مشاور به کار پرداخت. در کابینۀ منوچهر اقبال هم تا فروردین ١٣٣٧ وزیر امور خارجه بود. در همان سال به سفارت ایران در آمریکا منصوب شد، و نیز در همان سال از آن سمت برکنار گردید (نک : زندگینامه، ٢٨٩). از ١٣٤٠ تا ١٣٤٤ش سفیر ایران در اتحاد جماهیر شوروی و سپس سفیر ایران در آلمان غربی بود.
پس از بازنشستگی، مدیریت مدرسۀ عالی ارتباطات (وابسته به روزنامۀ کیهان) را پذیرفت و تا مهر ١٣٥٧ که از سوی شاه به وزارت دربار انتخاب گردید، در آن مدرسه به کار مشغول بود (همان، ٣٨٩-٣٩٠). در زمستان ١٣٥٧ش با حفظ سمت به عضویت شورای سلطنتی منصوب شد (نک : آموزگار، ٥٣٨). پس از بهمن ١٣٥٧ مدت کوتاهی بازداشت شد و پس از رهایی به آمریکا رفت (نک : عاقلی، همانجا). او در اواخر عمر به ایران بازگشت ودر١٣٦٥ش در تهران درگذشت(نک : زندگینامه،٣٩٠).
علیقلی اردلان برادر امان الله اردلان (ﻫ م) بود.
مآخذ
آموزگار، جهانگیر، فراز و فرود دودمان پهلوی، ترجمۀ اردشیر لطفعلیان، تهران، ١٣٧٥ش؛
دولتهای ایران، تهران، ١٣٧٨ش؛
زندگینامه و شرح حال وزرای امور خارجه (١١٩٨-١٣٥٧ش)، تهران، ١٣٧٩ش؛
عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، تهران، ١٣٨٠ش.
مسعود کوهستانینژاد