دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٩٦٣ - آربر
آربر
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٨ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْبِر [ārber]، وِرنِر (ز ١٩٢٩م/ ١٣٠٨ش)، میکربشناس سویسی و برندۀ جایزۀ نوبل ١٩٧٨م در فیزیولوژی یا پزشکی، با اشتراک دو دانشمند آمریکایی به نامهای دَنیِل نِیْثِنز و همیلتن اُثَنِل اسمیث (ه م). هر ٣ نفر به سبب کارهایشان در ژنتیک مولکولی برنده شدند. به ویژه در کشف و کاربرد آنزیمهایی که مولکولهای غول پیکر اسید دیاکسی ریبونوکْلئیک (دی. اِن. اِی) را به قطعههایی درمیآورند که در ضمن اینکه میتوان آنها را به طور تکتک مطالعه کرد، اجزاء اطلاعات ژنتیکی موجود در واحدهای سازندۀ مادۀ اصلی حفظ میشود.

آربر در مؤسسۀ فنآوری فدرال سویس واقع در زوریخ، وابسته به دانشگاه ژنو، و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی تحصیل کرد. او از ١٩٦٠ تا ١٩٧٠م در ژنو در خدمات دانشگاهی بود تا وقتی که استاد میکربشناسی در دانشگاه بال شد.
در اواخر دهۀ ١٩٥٠ و اوایل دهۀ ١٩٦٠م، آربر و چند نفر دیگر کار برندۀ پیشین جایزۀ نوبل، سالوادُر لوریا را گسترش دادند؛ لوریا دریافته بود که باکتری خوارها (ویروسهایی که باکتری را آلوده میکنند) نه تنها جهشهای وراثتی در باکتری میزبان خود ایجاد میکنند، بلکه به طور همزمان، خود آنها نیز دستخوش جهش وراثتی میشوند. تحقیقات آربر بر عمل آنزیمهای محافظتکنندۀ موجود در باکتری متمرکز بود که دی. ان. ایِ ویروس مولد عفونت را تغییر میدهند؛ مثلِ آنزیم محدود کننده که به سبب توانایی آن در محدود کردن رشد باکتریخوار با قطعه قطعه کردن مولکول دی. ان. ایِ آن، به این اسم خوانده میشود. (١١٣)