آرائی هاکوسِکی [ārāʾī hākūsekī] (١٦٥٧-١٧٢٥م/١٠٦٧-١١٣٧ق)، سیاستمدار و دانشور ژاپنی که یکی از مشاوران عمدۀ شُگونهای تُکوگاوا در نخستین سالهای سدۀ ١٨م بود.
او در خانوادۀ سامورایی فقیری به دنیا آمد. ساموراییها جنگجویان دوران فئودالی ژاپن بودند. آرائی پیشنهاد ازدواج با چند دختر از خانواده‌های بازرگانان ثروتمند را که می‌خواستند در اجتماع به مقام و منزلتی برسند، رد کرد، زیرا این‌گونه وضعیت را دون شأن و حیثیت سامورایی خود می‌دانست. او با وضعیت بسیار سختی تحصیل کرد و در ١٦٨٢م به استخدام هُتّا ماساتُشی که مقامی بلند در دستگاه دولتی داشت، درآمد. دو سال بعد، با درگذشت هتا، آرائی مربی تکوگاوا ایئِنُبو (حک‌ ١٧٠٩-١٧١٢م)، ولیعهد شگـون ــ دیکتـاتور نظامی ژاپـن ــ شد. ایئنبو در ١٧٠٩م شگون شد و آرائی مهم‌ترین طراح سیاست حکومت او گردید.
حکومت تکوگاوا به سستی گراییده، و دیوان‌سالاری خشک مانع کارآیی آن شده بود. آرائی کوشید تا قوانین کشور را کارسازتر کند؛ نظام پولی را اصلاح، و مقررات سختی برای بودجه و حسابداری وضع کرد و برای متوقف ساختن خروج فلزهای گرانبها از کشور، نظارت دولت را بر داد و ستد خارجی تشدید کرد. آرائی با وجود خصومتش با بیگانگان به اهمیت روابط خارجی واقف بود و کوشید سیاستی را مستقر سازد که قدرتهای خارجی بدانند امپراتور ژاپن فقط سرور نمادین کشور است و رهبری واقعی از آن شوگونها ست. او در اجرای این سیاست کوشید تا طبقۀ شگون را به ازدواج با دختران دودمان سلطنتی تشویق کند و به تشریفات دربار شگونها بیفزود.
با اینکه ایئنبو در ١٧١٢م درگذشت، جانشین او، تکوگاوا ایئتسوگو آرائی را در مقامش ابقا کرد؛ ولی هنگامی که تکوگاوا یُشیمونه در ١٧١٦م به قدرت رسید، آرائی ناگزیر شد کناره‌گیری کند. او باقی عمر را به نویسندگی گذراند.
آثار آرائی بیش از ١٦٠ جلد کتاب است که تقریباً تمامی دانش بشری را در بر می‌گیرد. کتابهای او دربارۀ جغرافیا، فلسفه و نهادهای حقوقی ژاپن از نخستین آثاری است که در این زمینه نوشته شده است و او از بزرگ‌ترین تاریخ‌نگاران آن کشور شمرده می‌شود. از بهترین آثار او کتاب «مطالعۀ تاریخ سیاسی» است که تحقیقی دربارۀ تاریخ ژاپن از سدۀ ٩ تا ١٦م است، و نیز «فهم تاریخ باستان» که پژوهشی انتقادی دربارۀ منابع مستند است و کتابی در شرح‌زندگی‌خودش. (١١٤)