دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٨٢٥ - آذر بوزید
آذر بوزید
نویسنده (ها) :
احمد تفضلی
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٢٨ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آذَرْ بوزید [āzar bozīd] (در پهلوی: آدُر بوزید)، یکی از موبدانْ موبدهای عهد ساسانی. نام وی در متون پهلوی همراه با دو موبدان موبد دیگر، به نامهای آذر فرنبغ (احتمالاً تلفظ پهلوی آن آدُر فرّوبَی بوده است) و هوداد (دینکرد، II/٥٧٣، سطر ٢٣؛ نامههای منوچهر، ٤٧، سطر ٢)، و همراه با آذرباد، پسر زردشت، پسر آذرباد مَهرَسپندان (ه م) (مادَیان...، II/٣٨) آمده است. از روایت مادَیانِ هَزار دادِستان چنین برمیآید که هر ۴ تن در زمان یزدگرد، احتمالاً یزدگرد دوم (٤٣٨-٤٥٧م) میزیستهاند (بُلسارا، ٥٤٦؛ پریخانیان، ٤٢١). آذرباد، پسر زردشت نیز همزمان با یزدگرد اول (۴۲۰-۳۹۹م، همان یزدگرد، پسر شاپور در دینکرد) بوده است. بنابراین، آذر بوزید نیز بایستی در قرن ۵م زیسته باشد. در «گزیدۀ اعمال شهدای ایرانی به روایت منابع سریانی» از موبدی به نام آدر بوزی (به جای آدر بوزید) یاد شده که در زمان یزدگرد اول میزیسته است (هوفمان، .٣٦ff؛ نیز نک : کریستن سن، ۲۹۶؛ یوستی، ٣؛ ژینیو، ٢٥٨؛ ایرانیکا، I/٤٧٢).
مآخذ
کریستن سن، آرتور، ایران در زمان ساسانیان، ترجمۀ رشید یاسمی، تهران، ۱۳۳۲ش؛
نیز:
Bulsara, S. J., The Laws of the Ancient Persians, Bombay, ١٩٣٧;
Gignoux, Ph., «Éléments de prosopographie de quelques mōbads Sasanides», Journal Asiatique, Paris, ١٩٨٢, vol. CCLXX;
Hoffmann, G., Auszüge aus syrischen Akten persischer Märtyrer, Leipzig, ١٨٨٠;
Iranica;
Justi, F., Iranisches Namenbuch, Hildesheim, ١٩٦٣;
The Madigân-i Hazâr Dâdistân, ed. T. D. Anklesaria, Bombay, ١٩١٢;
Nâmak hâ- Mânûshch har,ed. B.N. Dhabhar, Bombay,١٩١٢;
The Pahlavi Dinkard, ed. D.M., Madan, Bombay, ١٩١١;
Perikhanian, A., Sasanidskiĭ sudebnik, Erevan, ١٩٧٣.
احمد تفضلی