دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٨١٥ - آذرباد امیدان
آذرباد امیدان
نویسنده (ها) :
احمد تفضلی
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٢٨ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آذَرْبادِ اُمیدان [āzarbād-e omīdān] (درپهلوی: آدُربادی ایمیدان = آدُرباد، پسر ایمید)، مؤلف نهایی کتاب پهلوی دینکرد (ه م) در سدۀ ٣ق/ ٩م.
وی در پایان کتاب سوم (I/٤٠٦، سطر ٢٠ بب) که چگونگی تألیفکتاب را ذکر میکند، آورده استکه پساز آذر فرنبغ(ه م)، نخستینمؤلف دینکرد،کتاب بهدستپسرش، زردشت رسید. اما با حادثۀ بدی که برای وی پیش آمد، آن کتاب پراکنده شد. سپس آذرباد امیدان کتاب را از آشفتگی رهایی بخشید و آن را مرتب کرده، و بخشهایی برآن افزوده، و آن را دینکرد هزار فصل نامیده است. از اینکه آذرباد نام خود را در پایان کتاب سوم دینکرد ذکر کرده، میتوان حدس زد که وی در تألیف این بخش بیش از بخشهای دیگر دینکرد دست داشته است.
ازتاریخ زندگی او اطلاعیدردستنیست. مسعودی از موبدی بهنام اسفندیار بن آذربادبن انمیذ یادمیکند که در٣٢٥ق/٩٣٧م به دست الراضی بالله در بغداد به قتل رسیده است(ص١٠٤). احتمالاً آذربادبن انمیذ(تصحیف ایمیذ)همان آذرباد،پسر ایمید، گردآورندۀ دینکرد است. دراینصورت،وی دراواخر سدۀ٣ق میزیسته است.
مآخذ
مسعودی، علی، التنبیه و الاشراف، به کوشش دخویه، لیدن، ١٨٩٣م؛
نیز:
The Pahlavi Dinkard, ed. D. M. Madam, Bombay, ١٩١١.
احمد تفضلی