دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٥٤ - افضل ایوبی
افضل ایوبی
نویسنده (ها) :
مسعود حبیبی مظاهری
آخرین بروز رسانی :
جمعه ١٦ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
افضل ایوبی \afzal-e ayyūbī\، ابوالحسن نورالدین علی (٥٦٥-٦٢٢ ق / ١١٧٠-١٢٢٥ م)، فرزند ارشد و جانشین صلاحالدین ایوبی، ملقب به الملک الافضل، که یکچند بر مناطقی از شام و مصر حکم راند، اما همچون دیگر فرزندان صلاحالدین در حکومت چندان اقتدار و توفیق نیافت.
گفتهاند که افضل بر بسیاری از فضایل علمی و اخلاقی آراسته بود؛ خط را نیکو مینوشت و در شاعری نیز دستی داشت. اشعاری که وی بهقصد شکایت از برادر و عمویش به الناصر، خلیفۀ عباسی، نوشته، در بسیاری از منابع آمده است. او در این اشعار ــ که برخی منابع آنها را نشانۀ تشیع افضل دانستهاند ــ اختلافات سیاسی صدر اسلام را یادآور شده، و با ظرافتی خاص، از حقانیت علی (ع) سخن رانده است. وی در قلعۀ سُمیساط، مقر حکومتش در شام، چشم از جهان فروبست و در حلب دفن شد (ابنخلکان، ٣ / ٤١٩-٤٢١؛ ابنسعید، ١٩٩-٢٠٣؛ ذهبی، ٢١ / ٢٩٥-٢٩٦؛ نیز نک : ابوشامه، ١٤٥؛ مقریزی، ١(١) / ٢١٦).
مآخذ
ابنخلکان، وفیات؛
ابنسعید مغربی، علی، النجوم الزاهرة، بهکوشش حسین نصار، قاهره، ١٩٧٠ م؛
ابوشامه، عبدالرحمان، الذیل علی الروضتین ( تراجم الرجال)، بهکوشش محمد زاهد کوثری، قاهره، ١٣٦٦ ق / ١٩٤٧ م؛
ذهبی، محمد، سیر اعلام النبلاء، بهکوشش بشار عواد معروف و محیی هلال سرحان، بیروت، ١٤٠٤ ق / ١٩٨٤ م؛
مقریزی، احمد، السلوک، بهکوشش محمد مصطفى زیاده، قاهره، ١٩٥٦ م.
مسعود حبیبی مظاهری (دبا)