دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٥ - آریستومنس
آریستومنس
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
سه شنبه ٣ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آریسْتومِنِس [ārīstomenes]، قهرمان کهن مردم مِسِنیا در قیامی بر ضد اسپارتیهایی که در سدۀ ٨قم آنان را به بردگی کشیده بودند. هرچند ممکن است آریستومنس شخصیتی تاریخی بوده باشد، اما کارهایش سخت با افسانه درآمیخته است. به روایت مشهور، او رهبر قیامی است که به جنگ دوم مسنیایی معروف است (ح ٦٥٠قم). پس از پیروزیهای فراوان آریستومنس، آریستوکراتس، شاه آرکادیا در نبرد«خندق بزرگ»به او خیانت کرد؛ آریستومنس حدود ١١ سال در دژ اِیرا واقع در مسنیا محاصرهشد و هنگامی که سرانجام دژ به دست اسپارتیان افتاد، به جزیرۀ رودِس گریخت.
این روایت را میتوان در تاریخ کالّیسْتِنِس، مورخ یونانی سدۀ٤قم یافت. ریانُس ــ شاعر کرِتی سدۀ ٣قم ــ حماسهای در ٦ کتاب سرود و ذکر آریستومنس را در ماجراهای قیامی مربوط به ٤٩٠قم آورد.
در سدۀ ٢قم، مورُن، مورخ پرینهای او را با تسخیر مسنیا بهوسیلۀ اسپارت در سدۀ ٨قم مربوط دانست. پاوسانیاس، جغرافیدان یونانی سدۀ ٢م براساس همۀ این روایات و مآخذ دیگر، مفصلترین روایت موجود را تألیف کرد. (١٠٠)