دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٢٩ - ادیمی
ادیمی
نویسنده (ها) :
عباس سعیدی
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٢٤ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَدیمی [adīmī]، شهری در بخش پشت آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان. این شهر دشتی با ٤٧٤ متر ارتفاع از سطح دریا، در °٦١ و ´٢٥ طول شرقی و °٣١ و ´٧ عرض شمالی، در ١٢ کیلومتری شمال غربی شهر زابل (فرهنگ جغرافیایی آبادیها...، ١، ٢) و ٣ کیلومتری دریاچۀ هامون قرار دارد (فرهنگ جغرافیایی ایران، ٨/١٠؛ نیز سایکس، ٤٧٠). آب و هوای ادیمی خشک و معتدل است، و رودخانۀ محلی نورآب، یکی از شاخههای هیرمند که به هامون صابَری میریزد، از غرب آن میگذرد (فرهنگ جغرافیایی آبادیها، ٢).
ادیمی از آبادیهای کهن زابل است، چنانکه جمعیت آن را در ١٢٨٨ق، ١٤٨‘٢ نفر، متشکل از طایفههای مختلف گفتهاند (کرمانی، ١٧٢؛ سایکس، همانجا). قلعۀ غلامان در روستای اللهآباد، از توابع این شهر نشان از سابقۀ آبادی این محدوده دارد. براساس آخرین سرشماری (١٣٧٥ش)، جمعیت ادیمی ٥٦٠‘١ نفر (٢٧٠ خانوار) بوده است (سرشماری...، ٢).
اقتصاد این شهر مبتنی بر فعالیتهای کشاورزی است (فرهنگ آبادیها، ١٣٦٥ش، ١٨) و فرشبافی (با طرح بلوچی) نیز رواج دارد (فرهنگ جغرافیایی آبادیها، همانجا). آب آن از رودخانه تأمین میگردد (فرهنگ آبادیها، ١٣٦٧ش، ١٤٨؛ فرهنگ جغرافیایی ایران، همانجا) و از جمله محصولات آن غلات، ترهبار و انگور است (فرهنگ جغرافیایی آبادیها، همانجا).
اهالی ادیمی شیعی مذهباند و به فارسی (بلوچی) سخن میگویند (همانجا). این شهر به عنوان مرکزی برای حوزۀ پیرامونی خود (نک : کرمانی، ١٧٢-١٧٣)، دارای امکانات نسبی و گوناگون، ازجمله خدمات روستایی و بهداشتی ـ درمانی است (سرشماری، ٣-٥؛ فرهنگ آبادیها، ١٣٦٥ش، ١٩).
مآخذ
سایکس، پ. م.، «سفر چهارم به ایران»، جغرافیای تاریخی سیستان، سفر با سفرنامهها، ترجمه و تدوین حسن احمدی، تهران، ١٣٧٨ش؛
سرشماری عمومی نفوس و مسکن (١٣٧٥ش)، شناسنامۀ آبادیهای کشور، شهرستان زابل، مرکز آمار ایران، تهران، ١٣٧٦ش؛
فرهنگ آبادیهای کشور (١٣٦٥ش)، شهرستان زابل، مرکز آمار ایران، تهران، ١٣٦٧ش؛
فرهنگ آبادیهای کشور، سرشماری عمومی کشاورزی (١٣٦٧ش)، استان سیستان و بلوچستان، مرکز آمار ایران، تهران، ١٣٦٩ش؛
فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور (زابل)، ادارۀ جغرافیایی ارتش، تهران، ١٣٦٣ش، ج ٨٧؛
فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان هشتم، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٣٢ش؛
کرمانی، ذوالفقار، جغرافیای نیمروز، به کوشش عزیزالله عطاردی، تهران، ١٣٧٤ش.
عباس سعیدی