اِسمالِت \ [e]smālet\ ، تُبایِس جرج (١٧٢١-١٧٧١م/ ١١٣٣-١١٨٥ق)، داستان‌نویس و هجونویس اسکاتلندی. او در خانواده‌ای حقوق‌دان، نظامی، از نظر سیاسی محافظه‌کار و پرِسبیتِری‌مذهب در اسکاتلند زاده شد. در دانشگاه گلاسگو به تحصیل در رشتۀ پزشکی مشغول شد، اما در ١٧٣٩م تحصیلات خود را رها کرد، در نیروی دریایی به‌عنوان دستیار جراح استخدام شد و از ١٧٤٤م در لندن به جراحی پرداخت. او پس از شکست شورشیان اسکاتلند در ١٧٤٦م، معروف‌ترین شعرش را با نام «اشکهای اسکاتلند» سرود.

«ماجراهای رادِریک رَندِم» (١٧٤٨م)، که نخستین اثر داستانی اسمالت به شیوۀ پیکارِسک بود، وی را به شهرت رساند. او سرانجام در ١٧٥٠م تحصیلات خود را در پزشکی به پایان رساند، اما موفقیتهایش در داستان‌نویسی، به‌ویژه در «ماجراهای پِرِگرین پیکِل» (١٧٥١م) و «ماجراهای فردیناند، کُنت فَذِم» (١٧٥٣م)، چنان بود که جراحی را یکسره رها کرد و به نویسندگی پرداخت. «سفر هامفری کلینکِر» (١٧٧١م)، که در جریان دو سال اقامت اسمالت در ایتالیا نوشته شد، بهترین اثر داستانی اوست که در شمار آثار کلاسیک ادبی قرار گرفته است.
اسمالت چند شاهکار ادبی را هم به انگلیسی ترجمه کرد، ازجمله دُن کیشوت، نوشتۀ سِروانتِس، شماری از آثار وُلتِر، و داستان پرماجرا و پرطرف‌دار سرگذشت ژیل بلاس، اثر لوساژ، که از شاهکارهای اسلوب پیکارسک در داستان‌نویسی است. او همچنین سرویراستار مجموعۀ مفصلی با عنوان «تاریخ عمومی» بود و مطالب مربوط به چند کشور اروپایی را در این مجموعه، خود تألیف کرد. مدتی هم سردبیری نشریه‌ای را به عهده داشت.
اسمالت را با داستان‌نویسان معروف هم‌روزگارش، مانند سَمیوئِل ریچِردسِن و هِـنری فیلدینگ، برابر نمی‌دانند، اما آهنگ حرکت، کشش ماجرا، شور و نشاط صحنه‌های کمدی، و وصف زندۀ شخصیتهای خنده‌داری که با هنر داستان‌نویسی او به‌خوبی نشان داده شده‌اند، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات انگلیسی به او بخشیده است. تأثیر روحیۀ طنز و هزّالی او بر چارلز دیکِنز محسوس است. مجموعۀ آثارش تاکنون یکجا مدون و منتشر نشده، اما نامه‌هایش را لوییس نَپ در ١٩٤٩م منتشر کرده است.

مآخذ

CE, ٦th edition;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠١٠;
ME, ٢٠٠٩.
بخش ادبیات جهان