اُسلِر \ osler\ ، سِر ویلیام (١٨٤٩- ١٩١٩م/ ١٢٦٥- ١٣٣٨ق)، پزشک کانادایی. او در کانادا، ایالات متحده و بریتانیا به تدریس و کار پزشکی پرداخت و کتاب «اصول و روش کار پزشکی» (١٨٩٢م) او از کتابهای درسی این رشته بود. اسلر در دگرگون کردن سازمان و برنامۀ دروس آموزش پزشکی، با تأکید بر اهمیت تجربۀ بالینی، نقشی برجسته داشت و آموزش پزشکی را به درون بخشهای بیمارستان برد. در ١٩١١م به او لقب سِر داده شد.
اسلر در ایالت اُنتاریو زاده شد. او کوچک‌ترین فرزند کشیشی بود که برای تبلیغ مذهب اَنگلیکَن به کانادا آمده بود. ویلیام که شیفتۀ تاریخ طبیعی بود، تحصیل علوم انسانی را در ترینیتی کالج رها کرد و در ١٨٦٨م وارد آموزشگاه پزشکی تورنتو شد. سپس به دانشگاه مک‌گیل رفت و پس از اینکه در رشتۀ پزشکی از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد، مانند بسیاری از پزشکان دیگر، به بازدید از مراکز پزشکی اروپا پرداخت.
اسلر در ١٨٧٣م نشان داد که اجسام ناشناختۀ خون، که بعداً پِلاکِتهای خون نامیده شدند، در حقیقت، نوع سوم اجسام کوچک یا کُرپوسِلهای خون‌اند. این اجسام پیش‌تر نیز مشاهده شده بودند، ولی پیش از اسلر، کسی آنها را به‌شکل کامل بررسی نکرده بود. به این ترتیب، دورۀ سفرها و پژوهشهای اسلر که خودش آن را «خانه‌تکانی مغزی» نامید، او را در اروپا نیز همانند آمریکا به شهرت رساند.
اسلر پس از بازگشت به کانادا، به کار پزشکی در شهر داندِس، و اندکی بعد به تدریس پزشکی در مک‌گیل پرداخت و در ١٨٧٥م استاد آن دانشگاه شد. او در ١٨٧٨م در بیمارستان عمومی مونرِئال مشغول کار پزشکی شد. پژوهشهای او بیشتر در اتاق کالبد‌شکافی صورت می‌گرفت. اسلر در ١٨٨٤م برای تصدی کرسی پزشکی بالینی در دانشگاه فیلادلفیا دعوت، و در آنجا از اعضای بنیادگذار انجمن پزشکان آمریکا شد.
در ١٨٨٨م از اسلر درخواست شد تا نخستین استاد پزشکی در دانشگاه نوبنیاد جانز ها‌پکینز در بالتیمور شود. او در آنجا به‌همراه ویلیام هِنری وِلچ، رئیس بخش آسیب‌شناسی، هاوارد اَتوود کِلی، رئیس بخش بیماریهای زنان و زایمان، و ویلیام اِستیوارت هالستِد، رئیس بخش جراحی، سازمان و برنامۀ درسی آموزش بالینی پزشکی را دگرگون کرد و دانشکدۀ پزشکی جانز هاپکینز را به مشهورترین دانشکدۀ پزشکی جهان مبدل ساخت. در آنجا دانشجویان بیماران را در بخشها معاینه می‌کردند و نتیجه را به رئیس بخش گزارش می‌دادند؛ همچنین تشویق می‌شدند تا در کار خود از آزمایشگاه نیز کمک بگیرند؛ سپس متخصصانْ دانش خود را در جلسات آموزش همگانی در اختیار بیماران و دانشجویان می‌گذاشتند. به این ترتیب، الگویی برای آموزش بالینی پدید آمد که در سرتاسر ایالات متحده گسترش یافت.
کتاب «اصول و روش کار پزشکی» اسلر که آن را در سالهای نخست تدریس در دانشگاه جانز هاپکینز نگاشت، روان، جامع و علمی بود و به‌سرعت تبدیل به کتاب درسی روز برای همگان شد. چاپ این کتابْ بنیاد راکِفِلِر را به پژوهشهای پزشکی علاقه‌مند‌کرد و مؤسسۀ پژوهشهای پزشکی راکفلر در نیویورک بنیاد گذارده شد.
در ١٩٠٤م از اسلر دعوت شد تا کرسی سلطنتی پزشکی را در دانشگاه آکسفرد به دست گیرد. او در آکسفرد سرپرست کتابخانۀ بادلیِن نیز شد و در ١٨٩٨م به عضویت انجمن سلطنتی لندن درآمد.
در واژگان پزشکی، نام ویلیام اسلر در گرههای اسلر (ورمهای سرخ‌رنگ و دردناک دست که مشخصۀ برخی از عفونتهای قلبی است)، اختلالی خونی به نام بیماری اسلر ـ واکِز و بیماری اسلرـ راندوـ وِبِر (اختلالی ارثی که با خون‌ریزیهای پیاپی بینی، رگهای پوست و غشاهای مخاطی مشخص می‌شود) جاویدان شده است. اسلر بر اثر ذات‌الریه در آکسفرد درگذشت. آرامگاه او در کتابخانۀ اسلر در دانشگاه مک‌گیل قرار دارد.

مآخذ

CE, ٦th edition;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ١٩٨٦;
ME, ٢٠٠٩.
بخش علوم پزشکی