دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٥٤ - آریانا
آریانا
نویسنده (ها) :
سید علی آل داوود
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٣ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْیانا [āryānā]، دائرةالمعارفی به زبان فارسی گردآوردۀ گروهی از دانشمندان افغانستان که انجمن دائرةالمعارف (مؤسسهای رسمی) آن را در ٦ مجلد به این شرح در کابل منتشر کرده است: جلد اول (آ ـ ابوطالب)، ١٣٢٨ش؛ جلد دوم (ابوالطیب مصعبی ـ اسپ)، ١٣٣٠ش؛ جلد سوم (اسپ آبی ـ اوکراین)، ١٣٣٥ش؛ جلد چهارم (اولتیماتوم ـ جمز)، ١٣٤١ش؛ جلد پنجم (جمز ـ فتحعلی شاه)، ١٣٤٨ش؛ جلد ششم (فتحی غزنوی ـ یونس)، ١٣٤٨ش.
از نویسندگان شناخته شدۀ افغانستان که مقالاتی در این دائرةالمعارف نوشتهاند، میتوان احمدعلی کهزاد، خلیلالله خلیلی و سرور گویا را نام برد. بسیاری از مقالات نیز عیناً از لغتنامۀ دهخدا اقتباس شده، و در مقدمۀ مجلدات به این نکته اشاره رفته است. همچنین مدخلهای مربوط به رجال و فرقههای اسلامی به ویژه در حرف «آ» و «ب» عیناً و بیکم و کاست از ترجمۀ دائرةالمعارف الاسلامیة (ویرایش اول) گرفته شده، و حتى اشتباههایی که در ترجمۀ عربی صورت گرفته، به همان گونه در ترجمۀ فارسی باقی مانده است.
٤ جلد نخست شامل عنوانهای بیشتری است و مطالب آن نیز با تفصیل بسیار شرح داده شده است؛ اما در جلد پنجم و ششم شمار عناویناصلی کمتر، و مقالات مختصرتر است. دائرةالمعارف آریانا از لحاظ مقالات مربوط به افغانستان قابل توجه است.
مأخذ
دائرةالمعارف آریانا، کابل، ١٣٢٨ش بب .
علی آل داود