دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٠١٤ - اسدالله شوشتری
اسدالله شوشتری
نویسنده (ها) :
سعید نجفی اسداللهی
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٤ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اسداللهِ شوشتری \ asad-ol-lāh-e šuštari\ ، یا اسدالله تُستَری (ح ١١٨٦-١٢٣٤ق/ ح ١٧٧٢-١٨١٩م)، فرزند اسماعیل، از فقیهان اصولی و محقق امامیه و نویسندۀ مقابس الانوار. او را کاظمی، دزفولی و انصاری نیز خواندهاند (آقابزرگ، طبقات...، ١٢٢؛ خلیلی، ٨٠).
اسدالله پس از فرا گرفتن مقدمات علوم نزد پدر (آقابزرگ، همانجا)، در کربلا اقامت گزید، ولی بهسبب اختلاف نظر با استادش، وحید بهبهانی، مجبور به مهاجرت به کاظمین شد (خوانساری، ١٠٠) و در سلک شاگردان شیخ جعفر کاشفالغطا درآمد و با دختر او ازدواج کرد (همو، ٩٩؛ امین، ٢٨٤). از دیگر مشایخ و استادان او محمدمهدی بحرالعلوم، میرزا مهدی شهرستانی، شیخ احمد احسایی و میرزا ابوالقاسم قمی، صاحب قوانین، و سید علی، صاحب ریاض، را میتوان نام برد (همانجا؛ حرزالدین، ٩٣؛ قمی، ١٨٢).
پس از درگذشت شیخ جعفر کاشفالغطا، مرجعیت به اسدالله شوشتری منتقل شد و بسیاری از مردم در امر تقلید به او روی آوردند (آقابزرگ، همان، ١٢٣؛ فاضل قایینی، ١٧٢).
الوسائل فی الفقه، کشف القناع عن وجوه حُجیة الاجماع و مقابس الانوار و نفائس الابرار فی احکام النبی المختار و عترته الاطهار، که معروفترین اثر وی، و در فقه استدلالی است، از آثار چاپشدۀ اوست.
آثار خطی او اینهاست: تحفة الراغب فی ترجمة بغیة الطالب (نک : آستان...، ١١٢؛ آقابزرگ، همانجا)، اللؤلؤ المسجور فی معنی الطهور (ابنیوسف، ٦٠٨-٦٠٩؛ برای دیگر نسخهها، نک : هدو، ١٥٩؛ شورا، ٨٨-٨٩؛ آستان، ٤٨٨)، مناهج الاعمال فی الاصول (آقابزرگ، همانجا؛ حرزالدین، امین، همانجاها)، منهج التحقیق فی حکمی التوسعة و التضییق ( آستان، ٥٦٦؛ نیز نک : آقابزرگ، همانجا)، رسالة فی اقرار الزوج بطلاق زوجته (آقابزرگ، الذریعة، ١٧/ ١٢، ٤٧، ١٩/ ٥٦، ٥٧، طبقات، همانجا).
مآخذ
آستان قدس، فهرست الفبایی؛
آقابزرگ، الذریعة؛
همو، طبقات اعلام الشیعة (قرن ١٣)، مشهد، ١٣٠٤ق، ج ١؛
امین، محسن، اعیان الشیعة، بهکوشش حسن امین، بیروت، ١٤٠٣ق/ ١٩٨٣م، ج ٣؛
حرزالدین، محمد، معارف الرجال، بهکوشش محمدحسین حرزالدین، قم، ١٤٠٥ق، ج ١؛
خلیلی، جعفر، موسوعة العتبات المقدسة (قسم الکاظمین)، بیروت، ١٤٠٧ق/ ١٩٨٧م، ج ٢؛
خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، تهران/ قم، ١٣٩٠ق، ج ١؛
سپهسالار، فهرست، ج ١؛
شورا، فهرست، ج ٤؛
فاضل قایینی نجفی، علی، علم الاصول تاریخاً و تطوراً، قم، ١٤٠٥ق؛
قمی، عباس، هدیة الاحباب، تهران، ١٣٦٢ش؛
هدو، حمید مجید، مخطوطات خزانة جامعة مدینة العلم (کاظمین)، بغداد، ١٣٩٢ق/ ١٩٧٢م.
سعید نجفی اسداللٰهی (دبا)