آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٦٣ - ١١ - پيامبر اسلام(ص)

بدانكه هيچ خدايى به جز خداى يكتا نيست و تو بر گناه خود و براى مردان و زنان با ايمان آمرزش بخواه.

اين گناه چيست كه پيامبر به استغفار از آن، مأمور است؟

«حجت بلاغى» بر اين باور است كه شايد اين آيه از نوع آيه سوره فتح باشد (آيه‌اى كه بررسى آن در دنباله شماره ٨ آمده است.) نيز ممكن است مانند آيات ٢٣، ٢٩، ٣٦، و ٣٩ سوره بنى اسرائيل. از باب آموزش دادن امت باشد، هر چند كه مخاطب آن پيامبر (ص) است.

مفسران بر آنند كه: اين شيوه از آداب بندگى است كه خدا به پيامبرش مى‌آموزد تا مسلمانان را از اين راه ادب آموزد. پيامبر (ص) خود به «حذيفه» مى‌گويد:

«تا چه اندازه به استغفار توجه دارى؟ من در هر روز يك‌صد بار از خدا استغفار و درخواست آمرزش مى‌كنم.» در توضيح اين مطلب است كه هر بنده در فروتنى و فرمانبردارى نسبت به پروردگار جهانيان تا به هر اندازه‌اى كه بكوشد در بندگى و انجام كارهاى مورد خشنودى خداى تعالى به هرجا كه برسد، در انجام وظايف خود قاصر و ناتوان است.

به ويژه بندگان مخلص خدا- آنان كه عظمت خداى بزرگ و اهميت نعمتهاى او را بر بندگانش درمى‌يابند- بيشتر به قصور و كوتاهى خود در انجام وظيفه و شكر واجب او آگاه هستند. به همين دليل، ترس آنان در برابر پروردگار بندگان بيشتر است.

إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ.[١] جز اين نيست كه بندگان داناى خدا از او مى‌ترسند كه او عزيز و آمرزگار است.

آيات ديگر قرآن كريم- كه به گونه خاص يا عام، پيامبر (ص) را مورد خطاب قرار مى‌دهد و در آنها ذكر استغفار آمده است- از همين‌گونه است و با همين بيان قابل توجيه مى‌باشد.

در آيات ديگرى نيز پيامبر (ص) مورد عتاب و خطاب است كه ما به سبب روشنى مفهوم آنها، در مقياس با آنچه تشريح كرديم. از بازگويى و بررسى آنها چشم‌

[١] فاطر، ٢٨.