آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٨٤ - درس صد و سى و پنجم«تكفير» بين عموم و خصوص

... إِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْناً بَعْدَ سُوءٍ فَإِنِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ‌.[١] (ستمكاران عالم بايد بترسند) مگر كسى كه چون ستم و كار بد كند، بزودى (توبه كرده و) آن بد را به نيكويى مبدل گرداند تا خدايش ببخشد كه همانا خدا بسيار آمرزنده و مهربانست.

به سخن ديگر، پس از گناه توبه كند و به گفته «سيّد عبد اللّه شبّر»، توبه پس از گناه از غير معصوم و توبه پس از ترك اولى از معصوم.[٢] در اين امر اختلافى نيست كه توبه، گناهان را از بين مى‌برد و به سخن ديگر، كيفر آن را بر حسب وعده خداى متعال، در قرآن كريم از بين مى‌برد:

وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى‌.[٣] و البته بر آن‌كس- كه توبه كند و به خدا ايمان آورد و نيكوكار گردد و درست به راه هدايت رود- مغفرت و آمرزش من بسيار است.

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُوا السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ‌.[٤] به گمان پروردگار تو كسانى- كه به نادانى بدى كردند، سپس از پى آن توبه نمودند و به صلاح روى آوردند- پروردگار تو از پى توبه آنان، آمرزنده مهربان است.

دو آيه گفته شده به عنوان نمونه بازگو شد و آياتى بدين مضمون در قرآن بسيار است.

«شيخ طوسى» مى‌گويد: «آيه‌ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ.[٥] (كارهاى نيكو، كارهاى بد و زشت را از بين مى‌برد.) به دو گونه تفسير شده است: نخست- آنكه خوبى‌ها، بديها را از بين مى‌برد، اگر بدى و گناه، كوچك باشد. دوم- آنكه مقصود از

[١] نمل، ١١.

[٢] تفسير شبر، ص ٣٦٣، چاپ قاهره.

[٣] طه، ٨٢.

[٤] نحل، ١١٩.

[٥] هود، ١١٤.