قديم (قدرت خدا) در پيدايش فعل مؤثر است، يا قدرت حادث (قدرت بنده). چون قدرت قديم بر قدرت حادث پيشى دارد، در تأثير، مستقل است و بى‌نياز از علت ديگرى است كه متأخر از آن است و آن قدرت حادث است.

٢٤- از سويى، اگر براى قدرت بنده تأثيرى در پيدايش افعال قائل باشيم، لازمه آن شركت با خدا در آفرينش است، حال آنكه در جهان هستى جز خدا مؤثر نيست: «لا مؤثّر فى الوجود إلّا اللّه».

٢٥- مى‌گويند: «اگر آدمى آفريننده كردارهاى خود باشد، به تفاصيل و جزئيات آن نيز دانا و آگاه خواهد بود، زيرا لازمه آفرينش چيزى به قدرت و اختيار، آگاهى از تفاصيل و جزئيات آن است. براى مثال رفتن از جايى به جايى، توقفها و حركات تند و كند را در بردارد، حال آنكه رونده اين راه، از اين جزئيات آگاهى ندارد و اين امر در آشكارترين كردارهاى آدمى صادق است. اگر در حركات اعضاى آدمى، در راه رفتن، ايستادن و سرعت و آنچه نيازمند تحريك عضلات اعصاب او و مانند اينها است دقّت كنيم، موضوع روشن‌تر خواهد شد.

٢٦- «جبريه صريحه»، علاوه بر آنچه گذشت، در اثبات عقيده خود، آيه ١٧٩ سوره اعراف را نيز ساخته‌اند كه مى‌گويد: وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ. (بسيارى از جنّيان و آدميان را براى دوزخ آفريديم. آنان دلهايى دارند كه بدان چيز در نمى‌يابند و آنان داراى چشم‌هايى هستند كه بدان نمى‌بينند و آنان گوشهايى دارند كه بدان نمى‌شنوند. آنان چون بهائمند، بلكه گمراه‌تر هستند و آنان غافل و بى‌خبرند).

٢٧- نيز آنان آيه ١٣ سوره سجده را دستاويز عقيده خود قرار داده‌اند: وَ لَوْ شِئْنا لَآتَيْنا كُلَّ نَفْسٍ هُداها، وَ لكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ.

(اگر مى‌خواستيم، هدايت هركس را به او ارزانى مى‌داشتيم، لكن سخن از من محقّق گرديده است، دوزخ را از همه جنّيان و آدميان پر كنم).

٢٨- نيز از آيات مورد دستاويز آنان آيه ١١١ سوره انعام: ما كانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ‌ (بر آن نيستند كه ايمان بياورند، مگر اينكه خدا بخواهد».