آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٧٤ - آيا آيات«حبط» داراى عموميت است؟

لا تَشْعُرُونَ.[١] (اى اهل ايمان (با پيامبر با ادب سخن گوييد و) فوق صوت پيغمبر صدا بلند مكنيد به «يا محمد» و «يا احمد» بر او فرياد مكشيد) كه اعمال نيكتان (در اثر بى‌ادبى) محو و باطل شود و شما فهم نكنيد.) «علامه سيد محمد حسين طباطبايى» بر اين باور است كه اين آيه بر «حبط» دلالت دارد و مى‌گويد: «ظاهر آيه حكم مى‌كند كه بلندتر از آواى پيامبر (ص) با او سخن گفتن و بلند صدا زدن او، دو گناهى است كه موجب «حبط» عمل است. امرى كه ما را بر آن مى‌دارد كه بگوييم: به جز كفر، گناهان ديگر نيز باعث حبط و نابودى اعمال است.»[٢] حقيقت اينكه بدون شك، شيعه اماميه، به اتفاق بر آنند كه به جز مرگ در حال كفر، هيچ عامل ديگر موجب حبط و نابودى كردار نيست، زيرا- همان گونه كه پيشتر گفتيم- نابودى اعمال، ستم و قبيح است. به همين دليل، همه علما در پى توجيه «حبط» در اين آيه‌اند، به گونه‌اى كه با مذهب علماى شيعه در عدل، سازگار باشد.

«علامه ملا محمد باقر مجلسى» مى‌گويد: بطلان «احباط» و «تكفير» عقيده‌اى مشهور بين متكلمان شيعه است. آنان بر اين باور هستند كه ثواب و عقاب، بر حسب استحقاق نهايى است و به سخن ديگر، ثواب ايمان، مشروط است به اينكه خدا بداند صاحب آن، با ايمان جهان را بدرود مى‌گويد و عذاب كفر و فسق، مشروط است به اينكه خدا بداند فرد كافر، اسلام نمى‌آورد و فاسق توبه نمى‌كند، بنابراين آياتى را كه بر «احباط» و «تكفير» دلالت دارند، تأويل مى‌كنند.[٣] «شيخ طوسى» در تفسير اين آيه مى‌گويد: خداوند، آنان (مسلمانان) را براى بار دوم امر كرد كه از باب خفت و بى‌احترامى، صداى خود را از آواى پيامبر (ص)

[١] حجرات.

[٢] تفسير الميزان، ج ١٨، ص ٣٣٥.

[٣] بحار الانوار، ج ٥، ص ٣٣٢.