آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٠١ - آيه مربوط به ساق پا

بيعت كردند. (چون تو خليفه خدايى و همان دست تو) دست خداست بالاى دست آنها. پس از آن هركس نقض بيعت كند، بر زبان و هلاك خويش به حقيقت اقدام كرده است.) به اين معنى است كه در بيعت بين پيامبر و بيعت‌كنندگان، دست پيامبر (ص) بالاى دست ايشان است كه دست پيامبر، دست والاى خداست، زيرا دست فرستاده و رسول، دست فرستنده و خدا است و آنكه با پيامبر (ص) بيعت كند، با خدا بيعت كرده است و به همين دليل نقض‌كننده بيعت او، نقض‌كننده پيمانى است كه با خدا بسته است.

در آيات ٤٤ تا ٤٦ سوره حاقه‌ وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ. (و اگر محمّد دروغ به ما سخنانى مى‌بست محقّقا ما او را (به قهر و انتقام) مى‌گرفتيم و رگ حياتش را قطع مى‌كرديم.) «يمين» از كلمه يمين گرفته شده است. به اين معنى كه اگر پيامبر (ص) چيزى را به ما نسبت مى‌داد كه گفته ما نبود، او را به گونه بردبارانه و با صبر مى‌كشتيم. همان گونه كه زورمندان با تكذيب‌كنندگان خود، از راه خشم و انتقام رفتار مى‌كنند. «قتل صبر»، هول‌انگيزتر از ديگر گونه‌هاى كشتن است و به اين گونه است كه دست مقتول را مى‌گيرند و گردن او را مى‌زنند و گفتن «يمين» (دست راست) از اين جهت است كه اگر قاتلى بخواهد، از پشت گردن مقتول را بزند، پشت سر او ايستاده و خود به خود دست چپ او را مى‌گيرد و گردن او را مى‌زند و اگر بخواهد كه از روياروى او گردن مقتول را بزند- كه براى مقتول با ديدن شمشيرى كه بر او فرودمى‌آيد، سخت‌تر است- خود به خود، دست راست او را مى‌گيرد و گردن او را مى‌زند.[١] به هر صورت اين سخن، كنايه از كشتن به خوارى و ذلت است و به معنايى كه اهل «حشو» تصور كرده‌اند، نيست.

آيه مربوط به ساق پا

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلا يَسْتَطِيعُونَ.[٢] ( [ياد كنند] روز سختى را

[١] ر. ك: زمخشرى، كشاف، ج ٤، ص ٦٠٧، چاپ بيروت.

[٢] قلم، ٤٢.