آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٥ - درس صد و دهم آيات مورد استناد«اشاعره» و پاسخ آن

مى‌شود، فرمان و سلطنت عالم با اوست و به سوى او بازگردانده مى‌شويد).

١٧- آيه ٣٠ از سوره انعام نيز دستاويز سخن «اشعرى» است كه مى‌گويد:

وَ لَوْ تَرى‌ إِذْ وُقِفُوا عَلى‌ رَبِّهِمْ قالَ أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِّ قالُوا بَلى‌ وَ رَبِّنا قالَ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ. (اگر در روز رستاخيز، سختى حال كافران را آنگاه كه در پيشگاه عدل خدا بازداشته شوند، مشاهده كنى كه خدا به آنها خطاب كند: آيا عذاب قيامت حقّ نبود؟ جواب دهند: پروردگارا! قسم به ذات تو كه همه حق بود، پس خدا عتاب كند كه: اينك عذاب را به كيفر كفر بچشيد).

مقصود وقوف و آگاهى بر درستى مطالبى است كه پيامبران بيان كردند و اين مطالب در آن روز بر آنان روشن است، حال آنكه پيش از آن در آن شك داشتند و مى‌گفتند: چيزى جز زندگانى دنيوى ما نيست و ما برانگيخته نخواهيم شد: وَ قالُوا إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ. (انعام، ٢٩) و خطاب به همين گروه است كه از چنين روزى (روز رستاخيز)، غافل بوديد، ما پرده را از مقابل شما برگرفتيم و امروز ديده شما تيزبين است: لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ.[١] آنچه پيش از اين پنهان و پوشيده فرض مى‌كردند، براى آنان آشكار است و اگر از سراى آخرت هم بازگردانده شوند، به انجام هر آنچه از آن نهى شده بودند، دست مى‌زنند. كه آنان دروغ‌گويانند: بَلْ بَدا لَهُمْ ما كانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ.[٢] به همين علت، در دنباله آيه مورد گفتگو[٣] مى‌گويد: قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقاءِ اللَّهِ حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قالُوا يا حَسْرَتَنا عَلى‌ ما فَرَّطْنا فِيها. (آنان كه لقاى خدا را تكذيب كردند، البته زيانكار شدند. پس آنگاه كه ساعت قيامت ناگهان آنها را فرارسد، گويند واى بر ما كه آسايش و خوشبختى اين روز خود را از دست داديم).

١٨ وَ لَوْ تَرى‌ إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا

[١] ق، ٢٢.

[٢] انعام، ٢٨.

[٣] انعام، ٣٠.