آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٠٦ - ١ - خطاى آدم(ع)

فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ.[١] اما اهل شقاوت، همه را در آتش دوزخ- در حالى كه آه و ناله حسرت مى‌كشند. در افكند. آنها در آتش دوزخ تا آسمان و زمين باقى است مخلّدند.

درباره آنان كه نسبت به خدا نافرمانى كنند، آيه مى‌گويد:

وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها وَ لَهُ عَذابٌ مُهِينٌ‌[٢] آنكه خدا و پيامبر او را نافرمانى كند و از حدود الهى درگذرد، خدا او را در آتش درآورد كه در آن ماندگار باشد و براى او عذابى خواركننده خواهد بود.

كوتاه سخن، آنكه همه تعبيرهاى وارده نسبت به لغزش آدم از انحراف و لغزش نابودكننده او حكايت مى‌كند كه بدين انحراف و لغزش سزاوار سرزنش و بدبختى هميشگى و سقوط از جايگاه والايى است كه شايسته مقام برجسته پيامبرى است اين همه در گفته خداى متعال خلاصه مى‌شود كه مى‌گويد:

وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى‌ آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً.[٣] و ما با آدم عهدى بستيم (كه فريب شيطان نخورد) و در آن عهد، او را استوار و ثابت قدم نيافتيم.

پاسخ: تعبيراتى كه درباره لغزش آدم به كار گرفته شده است، به مفهوم و معنى ظاهرى خود نيست و معنى و مفهومى، غير از معانى و مفاهيم شناخته‌شده در بردارند.

اگر معانى اصلى را- كه براى اين الفاظ وضع شده است و وجوه مورد استعمال هريك را بر حسب موقعيتها- در نظر بگيريم و با شواهد و قرائن داخلى و خارجى مقايسه كنيم، بسيارى از اين شبهه‌ها از ميان مى‌رود به گونه نهايى، ابهام اين آيات زدوده مى‌شود.

لغزش آدم بدين عبارات تعبير شده است:

١- هر دو (آدم و حوا) از ستمگران مى‌باشند: فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ.[٤]

[١] هود، ١٠٦- ١٠٧.

[٢] نساء، ١٤.

[٣] طه، ١١٥.

[٤] بقره، ٣٥.