آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٣٧ - درس صد و سى و دوم امتحان همگانى
١٧- وَ جَعَلْنا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَ تَصْبِرُونَ وَ كانَ رَبُّكَ بَصِيراً.[١] (و برخى از شما را براى برخى (وسيله) آزمايش قرار داديم، (تا معلوم شود) آيا صبر مىكنيد و پروردگار تو بصير و بيناست.) آيه بدين معنى است: بلاهايى كه از سوى برخى از افراد به شما مىرسد، مايه امتحان شماست، تا ميزان استقامت و صبر شما نسبت به ايمان، براى خود شما روشن گردد وگرنه خدا از آزمايش شما بىنياز است، زيرا او نسبت به شما بصير و بيناست و بدانچه در سينههاست، داناست.
١٨- بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ.[٢] [كافران به صالح پيامبر گفتند ما به وجود تو و پيروانت فال بد مىزنيم.] صالح گفت: اين فال بد شما نزد خدا معلوم است كه] شما خود موجب اين امتحان و ابتلا شدهايد».
١٩- أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ* وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ.[٣] آيا مردم مىپندارند، به اينكه بگويند ايمان آورديم، فروگذاشته شوند و آنان آزمايش نشوند؟ و به تحقيق كسانى را كه پيش از آنان بودند آزموديم تا خداى متعال كسانى را كه راست مىگويند معلوم كند و دروغگويان را جدا سازد).
به سخن ديگر، آزمايش آنان از جهت جداسازى بين راستگويان و دروغگويان و اتمام حجت نسبت به دروغگويان است.
٢٠- هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالًا شَدِيداً.[٤] (در آنجا (جنگ احزاب) مؤمنان آزموده شدند و (ضعيفان در ايمان) سخت متزلزل گرديدند.) آيه مربوط به جنگ احزاب است كه در آنجا مخلصانى كه ايمان استوار داشتند، از دروغگويان منافق، تشخيص داده شدند.
[١] فرقان، ٢٠.
[٢] نمل، ٤٧.
[٣] عنكبوت، ٢- ٣.
[٤] احزاب، ١١.