آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٠٨ - درس صد و بيست و ششم آيات متشابه سورههاى كهف تا نمل

وَ فِي عادٍ إِذْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ‌.[١]- و نيز در قوم عاد- كه بر هلاكتشان تندباد خزان فرستاديم- عبرت خلق است».

فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي أَيَّامٍ نَحِساتٍ‌.[٢]- ما هم بر هلاك قوم عاد، باد تندى را در ايّام نحس شوم فرستاديم».

فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ.[٣]- ما هم به كيفر مخالفت و ستمكارى بر آنها از آسمان، عذابى سخت فرودآورديم».

فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ‌.[٤]- ما هم سيلى سخت را بر هلاك قوم سبأ فرستاديم».

وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ‌.[٥] و بر هلاك سپاه فيل سوار ابرهه، مرغان ابابيل را فرستاد».

در همين زمينه است، آيه‌ أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ‌.[٦] آيا نديدى كه ما شيطانها را بر سر كافران فرستاديم». كه فرستادن شيطانها بر كافران عقوبتى سريع در اين جهان است نسبت به آنان كه ما اصطلاحا آن را خوارى و محروميت از الطاف الهى- كه خاص اهل ايمان است- ناميديم.

بنابراين، معنى آيه مورد گفتگو چنين خواهد بود كه بين شيطانها و كافران مانعى پديد نياورديم، تا شيطانها، آنان را گمراه كرده و به سوى دوزخ رهبرى كنند[٧] و

[١] ذاريات، ٤١.

[٢] فصّلت، ١٦.

[٣] اعراف، ١٦٢.

[٤] سبأ، ١٦.

[٥] فيل، ٢.

[٦] مريم، ٨٣.

[٧] « قاضى» بر اين باور است كه خداى متعال با وصف اينكه مى‌تواند از هر جنبه بين شيطانها و كافران حايل و مانعى پديد آورد، چنين نكرده و آنان را به خود واگذاشته است و از باب توسع و وسعت در نظر گرفتن كلمه« ارسال» و فرستادن را به كار برده است. همان گونه كه در مورد كسى كه مى‌تواند از سگ خود، جلوگيرى كند كه به ديگران آزار نرساند، ولى آن را رها مى‌كند، و در نتيجه درباره چنين فردى چنين مى‌گويند: انه ارسل كلبه على الناس او سگش را به سوى مردم فرستاد» از همين‌گونه است: فرمانروايى كه قدرت دارد لشكريان خود را از آزار مردم بازدارد، ولى چنين نمى‌كند درباره‌اش مى‌گويند: انه ارسلهن على الناس- او لشكريانش را به سوى مردم فرستاد». المتشابهات، ج ٢، ص ٤٨٦- ٤٨٧.