آنان بازنگردد و حقايقى را كه درك مى‌كنند، نپذيرند. اگر خداوند خيرى در آنان ببينند وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً به سخن ديگر راهى براى رخنه آنچه بدان دعوت مى‌شوند بيابد، آنان را به شنيدن وامى‌دارد «لاسمعهم» يعنى آنان را مورد لطف و عنايت خاص خود قرار مى‌دهد و اگر هم آنان را به شنيدن وادار كند وَ لَوْ أَسْمَعَهُمْ‌ بدين معنى كه آنان را در جهتى قرار دهد كه حقيقت دعوت را درك كنند، تمايلى به هدايت، نشان نخواهند داد و به علت فاسد شدن استعدادهاى فطريشان از ياد خدا بيزار هستند: لَتَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ‌.

٨٠- آيه ٢٤، سوره انفال: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ‌.- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، خدا و رسول را اجابت كنيد آنگاه كه شما را بدانچه زنده مى‌كند بخواند و بدانيد كه خدا بين مرد و قلب او حائل مى‌شود و بدانيد به سوى او برانگيخته مى‌شويد».

اين آيه كريمه، بين افراد جبرگرا يعنى «اشاعره» و «معتزله»، مورد بحث و گفتگويى گسترده واقع شده است و از بزرگترين آيات قرآن با دقيق‌ترين سخن از جايگاه دعوت اسلامى در زمينه زندگى آميخته به تيرگيهاى بشريت است. آيه‌اى است نمايانگر دين الهى به عنوان نبض زندگى والا و همراه با سعادت و دلپذير جهان انسانيّت به مفهوم راستين و اصيل آن و مفهومش زندگى حقيقى است، اگر انسانها آن را بپذيرند و به رهبرى حكيمانه آن گردن نهند اگر راه معكوس آن را در پيش گيرند موجب خطر انحراف به پرتگاه جهل و گمراهى و سقوط از جايگاه والاى انسانيت است.

«اشاعره» از جمله آنان هستند كه چشم خود را بر اين انديشه آشكار و درخشان بسته‌اند و به مقتضاى مذهب جبرى خود و متناسب با آن، در تحريف مفهوم آن كوشش كرده‌اند، تحريفى كه مفهوم شگفتى از ابتدا و انتهاى آيه به دست مى‌دهد.

[امام‌] «فخر رازى» مى‌گويد: تفسير اين آيه- بر حسب تفاوت افراد در اعتقاد به جبر و قدر گوناگون است. معتقدان به جبر، مانند «واحدى» به نقل از «ابن عباس» و «ضحاك» در تفسير آيه مى‌گويد: «خدا بين مرد كافر و فرمانبردارى او و بين مرد فرمانبردار و گناه و سرپيچى وى حائل و فاصله مى‌شود بنابراين خوشبخت و