آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤١٤ - درس صد و بيست و ششم آيات متشابه سورههاى كهف تا نمل

آيه نمايانگر آن نيست كه كردار نيك آدميان، فعل خداى متعال است، زيرا «اصلاح» در آيه، اساسا مربوط به عمل آن زن نيست، بلكه عبارت است از:

آماده‌سازى نيك پيكر و كالبد او كه او از «عادت زنانه» محروم بود و اين نقص جسمى او برطرف شده است.[١] به نقل طبرسى‌[٢] او نازا بود و اين نقصش برطرف گرديده است و اگر هم منظور، اصلاح شئون او از جنبه گمراهى و فساد باشد، به دليل توفيق به راه درست است و نه از روى اكراه و اجبار.

١٧٠- آيه ٩٨، سوره انبياء: إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ‌.- بى‌شك شما و آنچه جز خدا مى‌پرستيديد، امروز هم آتش‌افروز دوزخيد».

منظور از آنچه مورد پرستش آنهاست، بتهايى است كه خود ساخته‌اند و قهرا پيامبران و فرشتگانى را در بر نمى‌گيرد كه احيانا پرستش شده‌اند، زيرا كلمه «ما» موصوله است و مخصوص موجوداتى است كه از خرد و انديشه بى‌بهره‌اند. به فرض آنكه آيه موجودات داراى عقل را در برگيرد، آيه ١٠١ همين سوره مخصوص آن است كه نمايانگر اين تخصيص است: إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى‌ أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ‌.- مؤمنان، آنان كه توفيق و وعده نيكويى ما (در سرنوشت ازلى) بر آنها سبقت يافته، از آن دوزخ به دور خواهند بود».

١٧١- آيه ١٤، سوره حجّ: إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ.- خدا آنچه اراده كند، انجام مى‌دهد.» ١٧٢- آيه ١٦، سوره حجّ: وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ- خدا هركس را بخواهد، هدايت مى‌كند».

١٧٣- آيه ١٨، سوره حجّ: إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يَشاءُ- خدا آنچه بخواهد، انجام مى‌دهد».

مفاهيم اين آيات يكى است كه در شماره ١٦٦ پيرامون آن گفتگو شده است و چكيده آن، اينكه خداى متعال چيزى را اراده نكند، مگر بدانچه با حكمت و عدالت او موافق باشد و به توفيق و راهنمايى به راه درست هدايت نكند، مگر كسى را كه به‌

[١] تفسير قمى، ج ٢، ص ٧٥.

[٢] مجمع البيان فى تفسير القرآن، طبرى، ج ٧، ص ٦١.