آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٠٨ - درس صد و بيستم آيات متشابه سورههاى آل عمران، و نساء و مائده
آوردند تا آنجا كه ريشههاى آن در ژرفاى وجود و رگ و پى آنان جاى گرفت و از حق غافل شدند و پس از حق چه راهى جز گمراهى است: فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ علت نسبت دادن اين كارها به خداوند همان است كه پيرامون آيه پيشين گفته شد.
٤٠- آيه ٤١ سوره مائده:
وَ مَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً أُولئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ.
و هركس را خدا به آزمايش و رسوايى افكند، هرگز تو او را از قهر خدا نتوانى رهايى بخشى. آنها كسانى هستند كه خدا نخواسته دلهاشان را (از پليدى كفر و جهل) پاك گرداند. آنان را در دنيا ذلت و خوارى نصيب است و در آخرت عذاب بزرگ مهياست).
اينان كسانى هستند كه با حق دشمنى و ستيزهجويى كردند و در راه مخالف انسانيت ره سپردند و از اين روى از نشانههاى هدايت و راه راست به دور افتادند و ذلت و خوارى و كيفر و عذاب را بر دوش خود بار كردهاند، به دليل ابتداى آيه كه مىگويد:
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ هادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ، لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَواضِعِهِ ...
اى پيامبر، تو را اندوهگين نكنند آنان كه به سوى كفر مىشتابند، از آن گروه كه به زبان گويند ايمان آورديم و دلهاى آنان ايمان نپذيرفته است و از آنان كه يهوديت را پذيرفتهاند و بسيار سخن دروغ را مىپذيرند و هم سخن گروه ديگر را كه هنوز نزد تو نيامدهاند. كلمات خدا را پس از آنكه به جاى خود مقرّر گشت، تغيير دهند.
«فتنه» در آيه مورد گفتگو به معنى عقاب است، همان گونه كه در آيه ١٣ الذاريات آمده است: يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ.- روزى كه آنان در آتش، كيفر مىبينند» و يا به معنى امتحان به تكليف است، چنانكه آيه ١٥٥ اعراف، نمايانگر آن است: إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ.- اين نيست مگر امتحان نو.» بنابراين، آيه بدين معنى است كه اگر خداوند، عذاب كسى را به علت دشمنى و ستيز او با حق و به دليل كردار زشت و زيانبخش او، بخواهد، تو اى پيامبر