نبخشد، اگر خدا خواهد كه شما را گمراه كند. اوست پروردگار شما و به سوى او بازگردانيده مى‌شويد.» «اغواء» در اين آيه، همان خوارى و سلب توفيق، بر اثر دشمنى آنان با حق است. و هنگامى كه آدمى بدين مرحله از اعراض فزون از حد رسيد و بر اثر كارهاى خود، توفيق از وى گرفته شد، جايى براى پذيرش پند و اندرز، در دل او بجاى نمى‌ماند. با اين توضيح، آيه (خداوند مى‌خواهد شما را گمراه كند- يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ‌ بدين معنى است كه «خداوند نمى‌خواهد شما را هدايت كند» لا يريد ان يهديكم اين سخن خدا به دليل ناشايستگى و عدم آمادگى براى پذيرش اندرز است.

دليل اين مطلب اينكه «گروهى از قوم نوح (ع) به او گفتند: با ما به جدال و ستيزه برخاستى و در جدال با ما زياده‌روى كردى! اگر راست مى‌گويى (سخن كوتاه كن) و بر ما وعده عذابى كه دادى، بياور». قالُوا يا نُوحُ قَدْ جادَلْتَنا فَأَكْثَرْتَ جِدالَنا فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ‌. نمونه‌اى از كينه‌توزى و سركشى آنان در برابر حق است كه باعث بى‌تأثيرى دعوت به حق در آنان است.

١٠٧- آيه ١٠٥، سوره هود: فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَ سَعِيدٌ.- در روز رستاخيز، بعضى از مردم نيك بخت و برخى بدبختند».

شقاوت در اين آيه به معنى تنگى و مضيقه و سعادت به معنى و سخت و فراخى است. كافر در آن روز درد و اندوه‌هاى بسيار و هميشگى در تنگناست و مؤمن در گسترده رفاه و آسايش هميشگى.

١٠٨- آيه ١٠٧، سوره هود: إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ.- پروردگار تو انجام‌دهنده هر چيزى است كه اراده كند».

«اراده» در اينجا اراده تكوينى است و همان گونه كه پيشتر توضيح داده شد (ص ١٦٧) در اراده تكوينى، آنچه اراده شده است، انجام مى‌گيرد.

١٠٩- آيه ١١٨ و ١١٩، سوره هود وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً واحِدَةً وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ. إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ‌.- اگر خدا مى‌خواست همه ملل و مذاهب خلق را يك امّت مى‌گردانيد و ليكن هميشه‌