آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢١٨ - درس صد و چهاردهم كارهاى اختيارى انسانها

بين كرم كريم و درخشندگى مرواريد يا بين بخل بخيل و سياهى ذغال فرقى نيست و اعتراف نخستين خود را نقض مى‌كنيد.

آيات محكم و صريح قرآن نيز بر آنچه مورد گواهى خود و اعتراف خردمندان است، دلالت دارد. اين آيات عبارتند از آياتى كه در آنها وعده و وعيد، امر و نهى، تكليف و تشريع، ثواب و عقاب، دعوت به ايمان، نافرمان‌برى از شيطان و ستايش مؤمنان و سرزنش كفار و منافقان آمده است كه اكثريت آيات قرآن را تشكيل مى‌دهند و ما به نمونه‌ها و شواهدى از آنها اشاره مى‌كنيم:

١- أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌* وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌ وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى‌* ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفى‌.[١] (هيچ گناهكارى، بار گناه ديگرى را به دوش نمى‌كشيد. براى انسان چيزى نيست، جز آنچه خود كوشش كرده است. و بى‌شك كوشش او به حساب مى‌آيد. و به پاداش كامل‌تر، پاداش داده مى‌شود.) ٢- وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى‌ لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً.[٢] (آنكه آخرت را بخواهد و براى آن كوشش شايسته كند، و مؤمن باشد، كوشش افرادى اين چنين مورد سپاس است.) ٣- إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها لِتُجْزى‌ كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى‌.[٣] (بى‌شك قيامت بپامى‌شود، وقت آن را پنهان مى‌دارم تا هركس بدانچه تلاش مى‌كند، پاداش داده شود.) ٤- فَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلا كُفْرانَ لِسَعْيِهِ وَ إِنَّا لَهُ كاتِبُونَ.[٤] (آنكه كارهاى شايسته به جا آرد و مؤمن باشد، براى كوشش او ناسپاسى نخواهد بود و ما ضبطكننده آنيم.) ٥- فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ.[٥] (آنكه به اندازه سنگينى ذرّه‌اى كار خوب به جا آرد، ثمره آن را مى‌بيند و آنكه به سنگينى ذرّه‌اى كار بد انجام دهد،

[١] نجم، ٣٨- ٤١.

[٢] اسراء، ١٩.

[٣] طه، ١٥.

[٤] انبياء، ٩٤.

[٥] زلزله، ٧- ٨.