إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِآياتِ اللَّهِ لا يَهْدِيهِمُ اللَّهُ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ‌.[١]- خدا آنان را كه به آيات خدا ايمان نمى‌آورند- هدايت نخواهد كرد و براى آنان عذابى دردناك است».

إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ هُوَ كاذِبٌ كَفَّارٌ.[٢]- خداوند، دروغ‌گوى ناسپاس را هدايت نمى‌كند.» كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ‌.[٣]- چگونه خداوند، گروهى را- كه از راه عناد و سركشى پس از ايمان به خدا و گواهى دادن به راستى رسول او و پس از ادله روشن باز كافر شدند- به راه راست هدايت كند؟ خدا هرگز گروه ستمكاران را (به راه سعادت) رهبرى نخواهد كرد».

هدايت به معنى چهارم، هدايتى است كه خداوند به هركس بخواهد، مى‌بخشد و از هركس كه بخواهد، منع مى‌كند و آن را به هيچ‌كس نمى‌بخشد. مگر كسانى كه در راه او جهاد كرده و در راه دستيابى به هدايت كامل كوشش نموده‌اند و به سير خود از مرحله «علم اليقين» تا سرمنزل «عين اليقين» ادامه داده‌اند كه هركس تلاش كند به مطلوب خود مى‌رسد: وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى‌ لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً.[٤]- كسانى كه آخرت را بخواهند و كوششى بقدر طاقت به جاى آورند و مؤمن باشند، كوشش آنان مقبول و مأجور خواهد بود».

اين هدايت را جز از كسانى كه ياد او را به دست فراموشى سپرده و آيتهاى او را منكر شده‌اند، منع نمى‌كنند: وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌. قالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى‌ وَ قَدْ كُنْتُ بَصِيراً، قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى‌. وَ كَذلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَ لَمْ يُؤْمِنْ بِآياتِ رَبِّهِ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبْقى‌.[٥]- كسى كه از دين من روى بگرداند، بى‌گمان زندگى و معيشتى سخت و تنگ خواهد داشت و او را در روز قيامت نابينا محشور مى‌كنيم. او مى‌گويد: پروردگارا! چرا مرا نابينا محشور كردى، حال آنكه بينا بودم. خدا گويد: آيتهاى ما بر تو

[١] نحل، ١٠٤.

[٢] زمر، ٣.

[٣] آل عمران، ٨٦.

[٤] اسرا، ١٩.

[٥] طه، ١٢٧- ١٢٤.