آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥١٩ - اينك نمونههايى از آيات سعادت و شقاوت

خداى متعال، آنان را كه مشمول رحمت خود قرار مى‌دهد، مؤمنانى هستند كه با كارهاى شايسته خود سزاوار اين رحمتند و آنان كه ياور و يارى‌كننده‌اى ندارند، تيره‌روزان خوارى هستند كه خود موجبات خوارى و ذلت را براى خود فراهم آورده‌اند، با روگردانى از ياد خدا و فراموش كردن روز رستاخيز. بنابراين، سعادت و شقاوت مذكور در آيه از نوع مصطلح مورد گفتگو نيست، بلكه از نوع دومى است كه پيشتر شرح داده شد و با مسئله جبر و اختيار، كمترين ارتباطى ندارد، زيرا در دنباله آيه چنين آمده است:

فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ. خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ، إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ، إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ. وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ، إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ.[١] اما خداوند، اهل شقاوت همه را در آتش دوزخ- در حالى كه آه و ناله حسرت مى‌كشند- درافكند، اما اهل سعادت هم تمام در بهشت ابد تا آسمان و زمين باقى است، جاودانه هستند مگر آنچه مشيت پروردگار باشد كه عطايش ابدى و نامقطوع است.

٢- قالُوا رَبَّنا غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ.[٢] كافران در دوزخ به خداوند گويند: پروردگارا! (رحم كن) كه شقاوت بر ما غلبه كرد و كار ما به گمراهى كشيد.) اين گفته آنان پس از آن است كه خداوند با توبيخ و سرزنش آنان مى‌پرسد:

أَ لَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى‌ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ‌.[٣] آيا آيات من بر شما تلاوت نشد و شما از روى جهل آيات ما را تكذيب نكرديد؟

گويى گفته پوزش مى‌طلبند كه آرى، آيات تو براى ما خوانده شد، ولى شقاوت نفسانى ما بر ما و مشاعرمان چيره بود و ما را از اجابت دعوت تو بازداشت و در

[١] هود، ١٠٧- ١٠٨.

[٢] مؤمنون، ١٠٦.

[٣] مؤمنون، ١٠٥.