لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْ‌ءٍ إِلَّا كَباسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْماءِ لِيَبْلُغَ فاهُ وَ ما هُوَ بِبالِغِهِ وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ.[١] دعوى خدا و رسولانش، به حق و حقيقت است، ولى دعوى غير خدا همه دروغ است و هيچ حاجتى را از خلق برنياورند مانند آن‌كس كه بر (چاه) آبى دست فروبرد كه بياشامد و دستش به آب نرسد و كافران جز به حرمان و ضلالت دعوت نمى‌كنند.

أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ.[٢] خدا از آسمان آبى نازل كرد كه در هر روى به قدر وسعت و ظرفيتش سيل آب جارى شد و بر روى سيل كفى برآمد، چنانچه فلزاتى را نيز كه براى تجمّل و زينت (مانند طلا و نقره) يا براى اثاث و ظروف (مانند آهن و مس) در آتش ذوب كنند مثل آب كفى برآورد. خدا به مثل اين (آب و فلزات و كف روى آنها) براى حق و باطل مثل مى‌زند كه (باطل چون) آن كف بزودى نابود مى‌شود و اما آن آب و فلز كه به خير و منفعت مردم است، در زمين مدتى باقى مى‌ماند. خدا مثل آنها را براى فهم بدين روشنى بيان مى‌كند.

همه اين آيات، سرنوشت نهايى اسلام عزيز را مژده مى‌دهد كه معارف و آموزشهاى اين دين شكوفا مى‌گردد و در سراسر زمين گسترش مى‌يابد و هر كوششى در راه رويارويى و ستيز يا آن به شكست مى‌انجامد.

آيات سوره حج كه مورد گفتگوى ماست، درست در همين باره است و به معنى پيروزى اسلام بر همه موانع و دشواريهايى است كه در راه گسترش و پيشرفت آن پديد مى‌آيد. خداى متعال در اين آيات مى‌گويد: «ما پيش از تو پيامبرى را نفرستاديم مگر آنكه وقتى دستيابى و آرزوى پيشرفت و شكوه و شكوفايى دين خود را داشت، شيطان مى‌كوشيد در راه دستيابى بدين آرزو و خواسته- يعنى پيشرفت دين- او مانعى پديد آورد و خدا اين مانع را نابود مى‌سازد و به وسيله حق، باطل را از بين مى‌برد و آيات خود را با قدرت در همه جا گسترش مى‌دهد و نيرنگ‌ها شبهه‌هاى‌

[١] رعد، ١٤.

[٢] رعد، ١٧.