آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٤٤ - الأمر بين الأمرين يا روشى بين دو روش

فاعلان آن و اراده خاص آنان، درست است، چه آنانند كه شرايط مناسب را براى اين فعل و انفعالات طبيعى و تأثير و تأثرها فراهم مى‌آورند.

به همين دليل است كه پيامد كارهاى زشت، متوجه انجام دهندگان آن اعمال است، چه اينانند كه نيروهاى صالح را در راه بيهوده و فساد به كار مى‌گيرند.

ولى پيامد كارهاى نيك كه سهم بيشتر آن از فضل خداى سبحان است به او بازمى‌گردد، چه اوست كه راههاى خير و صلاح را گشوده و آماده كرده است و بندگان را به بهره‌مندى از آنها و بكارگيرى آنها قدرت داده است. بنابراين:

سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ.[١] ( [آن خدايى كه برايتان كشتيها و چهار پايان را قرار داد تا متذكر نعمت خدا شويد و به شكرانه آن گوييد] پاك و منزه خدايى كه اينها را مسخر ما گردانيد وگرنه ما هرگز قادر بر آن نبوديم.» الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ.[٢] (و اهل بهشت گويند: ستايش خدايى را كه ما را بر اين مقام راهنمايى كرد كه اگر هدايت و لطف الهى نبود ما خود، در اين مقام راه نمى‌يافتيم.) پيرامون موضوع مورد گفتگو، رواياتى نيز از امامان شيعه (ع) رسيده است. از جمله «ثقة الاسلام كلينى» از «حسن بن على الوشاء» روايت كرده كه مى‌گويد: «از امام رضا (ع) پرسيدم: آيا خدا كار را به بندگان واگذاشته است؟ امام (ع) فرمود: خدا قادرتر از آن است. پرسيدم: پس آنان را بر گناهان مجبور نموده است؟ فرمود: خدا عادل‌تر و حكيم‌تر از اين است. سپس امام (ع) فرمود: سخن خداست: اى فرزند آدم! من به كارهاى نيك تو از خود تو سزاوارترم و تو به كارهاى زشت خود از من سزاوارترى، مرتكب گناه مى‌شوى به سبب نيرويى كه من در وجودت قرار داده‌ام».

«امام صادق (ع)» از پيامبر (ص) نقل مى‌كند: «هركس معتقد باشد كه خدا به زشتكارى فرمان مى‌دهد، بر خدا دروغ بسته و هركس معتقد باشد كه خير و شرّ به‌

[١] زخرف، ١٣.

[٢] اعراف، ٤٣.