آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٠٦ - درس صد و بيستم آيات متشابه سورههاى آل عمران، و نساء و مائده

٣٦- آيه ١٥٥ سوره نساء:

فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ وَ كُفْرِهِمْ بِآياتِ اللَّهِ وَ قَتْلِهِمُ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَ قَوْلِهِمْ قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْها بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا.

به علت پيمان‌شكنى خود و كفرشان به آيات خدا و كشتن پيامبران به ناحق و گفتارشان كه دلهاى ما در پرده است (بلكه خداوند به علت كفرشان بر دلهاى آنان مهر نهاده است) ايمان نمى‌آورند، مگر تعداد اندكى.

پيشتر گفته شد كه مهر نهادن (طبع و ختم) بر دلها كنايه از خوددارى آنان از پذيرفتن حق است كه گويى آنان و پذيرش حق، دو چيز ضد يكديگرند كه از هم مى‌گريزند. اين حالت، گونه‌اى جمود روانى است كه بر اثر غرق شدن در درياى فساد و پافشارى به كفر و سركشى به دست مى‌آيد: فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ‌- پس چون از حق منحرف شدند خدا دلهاى آنان را منحرف كرد» به همين علت است كه در آيه مورد گفتگو، مهر نهادن به دلهاى آنان را به دليل كفر آنان گفته است. در فصل آينده پيرامون «طبع» و «ختم» سخن خواهيم گفت.

٣٧- آيه ٦ سوره مائده:

ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌.

خدا (در دين) هيچ‌گونه سختى براى شما قرار نخواهد داد، و ليكن مى‌خواهد شما را پاك سازد و نعمتش را بر شما تمام كند، شكر او را بجاى آريد.

اراده و خواست، در اينجا اراده تشريعى است و به همين علت گاهى آنچه اراده شده است سرپيچى مى‌شود، زيرا برخى از مردمان با دستور خدا مخالفت مى‌كنند. ما در اين باره پيشتر سخن گفته‌ايم.

٣٨- آيه ١٣ سوره مائده:

فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً.

به علت شكستن پيمانشان، آنان را لعنت كرديم و دلهايشان را سخت گردانيديم.

«اشاعره» مى‌گويند: مقصود از سختى دل، كفر است و اگر خداست كه دل را سخت كرده پس بى‌شك، كفر را در آن آفريده است.