آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٩٥ - آيات متشابه سورههاى فاتحه و بقره

به عبارت ديگر مضمون آيه نمايانگر آن است كه مثلهايى كه خداوند مى‌زند، هيچ‌كس را گمراه نمى‌كند مگر كسانى را كه در دل بيمارى دارند و اينانند كه اين مثلها آزارشان مى‌دهد. چه اين مثلها آنان را رسوا مى‌كند و جايگاه پست آنان را نشان مى‌دهد.

بنابراين، معنى اضلال و گمراهى در اين آيه، اين است كه خدا سركشى و كينه‌هاى نهفته در سينه‌هاى آنان را افزون مى‌كند.

٩- آيه ٩٣ سوره بقره: وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ.- به سبب كفرشان، دلهاى آنان با علاقه به گوساله‌پرستى آميخته و آبيارى شده است».

مى‌گويند: اين آيه نمايانگر آن است كه خدا، شريك گرفتن براى خود را آميخته با دلهاى آنان آفريده است.

پاسخ: مفهوم آيه مبالغه در جاى گرفتن محبت به چيزى در دل است، به شكلى كه گويى اين محبت آميخته با دل آنان است كه به شدّت وابستگى آنان به گوساله و علاقه آنان به پرستش آن اشاره دارد.

١٠- آيه ١٠٢ سوره بقره: وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ‌- اينان با سحر و افسون خود، به احدى زيان نمى‌رسانند، مگر به اذن خدا».

مى‌گويند: اين آيه نشان‌دهنده آن است كه زيان رساندن و افسون سحر، تنها به اراده خداى متعال است.

پاسخ: پيشتر گفتيم كه اذن و اجازه خداوند در فعل و انفعال و تأثير و تأثر، عبارت است از تحكيم قانون عليت از جهت پيوستگى بين رويدادها و وقايع، طبق روش و سنّت الهى كه در جهان هستى جريان دارد. به سخن ديگر، تأثير قدرتمند- اعم از نيروهاى فعّال يا منفعل و فعل‌پذير فيض و بخشش خداوند است و اوست كه آنها را بدين تأثيرات يارى مى‌رساند و اگر بخواهد با قطع افاضه هميشگى خود از آنها، تأثيرات آنها را متوقف مى‌كند كه در اين باره به گستردگى سخن گفته شده است.

١١- آيه ١٢٨ سوره بقره: رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ. (پروردگارا! ما را مسلمانانى براى خود قرار بده.)