آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٩٤ - آيات متشابه سورههاى فاتحه و بقره

ولى واقعيتها در برابر هدفهاى او مى‌ايستند و دير يا زود پرده از روشهاى زشت و غير انسانى او برمى‌گيرد. افزون بر نگرانى و دلهره‌اى كه بر زندگى آنان فرمانروا است و هر صدايى را عليه خود مى‌پندارند: يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ‌.[١] كوتاه سخن آنكه روش دوگانه فرد منافق است كه شكستها و نگرانى و اضطراب هميشگى را در زندگى ناگوار، براى او به بار مى‌آورد، چيزى كه او را مورد استهزاء قرار مى‌دهد، اين واقعيت تلخ است كه هر منافق بر اثر اشتباه در رفتار خويش با آن رويارو مى‌شود.

٧- آيه ١٨ از سوره بقره: صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ. (آنان كران، گنگان و كورانند و از اين همه بازنمى‌گردند.) مى‌گويند: «اين آيه نمايانگر آن است، كه آنان از پذيرش ايمان بازداشته شده‌اند.» پاسخ: مضمون آيه از روى مبالغه و تشبيه است زيرا اين افراد، از اين حواس سودى نمى‌برند و گويى كه اين حواس را ندارند. همان گونه كه در آيه ٨٠ سوره نمل آمده است:

إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‌ وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ.

(اى پيامبر) تو نتوانى كه مردگان را سخنى بشنوانى و يا كران (باطن) را- به (به گمراهى) از گفتارت روى مى‌گردانند- به حقيقت شنوا كنى.

اگر زنده‌اى را بخوانى، صدايى مى‌شنوى ولى آن را كه تو مى‌خوانى، زندگانى ندارد.

٨- آيه ٢٦ از سوره بقره: يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً.- بسيارى را بدان گمراه و بسيارى را بدان هدايت مى‌كند.» آيا اين آيه دلالت ندارد كه گمراهى و هدايت كار خداى متعال است؟! پاسخ: اين گفته از كسانى است كه كافرند و به همين علت در پاسخ سخن آنان، خداوند چنين مى‌گويد: وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ.- بجز فاسقان بدان گمراه نمى‌شوند».

[١] منافقون، ٤.