آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١١٥ - درس صد و پنجم رؤيت

درس صد و پنجم رؤيت‌

در اين گفتار، نظر «اشعرى» و دليل‌تراشيهاى او درباره امكان رؤيت و ديدن خداى متعال و نظريات مخالفان او از اهل عدل و تنزيه، بازگو مى‌شود:

١- او با توجه به آيه ٢٣ از سوره قيامت: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى‌ رَبِّها ناظِرَةٌ. (در روز قيامت، رخسار گروهى از شادى برافروخته و نورانيست و به پروردگارشان نظر مى‌كنند.) مى‌گويد:

«كلمه «ناظره» در اين آيه، به معنى رائيه (رؤيت‌كننده) است زيرا نظر، از سه معنا خارج نيست: يا نظر عبرت است، همان گونه كه در آيه ١٧ از سوره غاشيه:

أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ‌ (آيا به شتر نمى‌نگرند كه، چگونه آفريده شده است؟) آمده است و يا نظر انتظار است، آن گونه كه در آيه ٤٩ از سوره يس: ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً. (نمى‌نگرند، مگر يك فرياد را.) به كار رفته است و يا به معنى رؤيت و ديدن است. معنى نخست در مورد آيه مورد گفتگو صادق نيست، زيرا روز رستاخيز، سراى عبرت نيست. آيه به معنى دوم نيز نيست، زيرا وقتى «نظر» با «وجه» گفته شود، معنى آن، ديدن با دو چشم است كه در چهره و رخسار است و نيز نظر به معنى انتظار با «الى» همراه نيست، مانند: فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ‌[١] اگر كسى بگويد: منظور اين است كه به ثواب پروردگارشان ناظرند، در پاسخ مى‌گوييم: ثواب خدا، غير از خود اوست، خداى متعال گفته است: به پروردگارشان ناظرند، نه به غير او. معانى آيات قرآن همان است كه از ظاهر الفاظ آن برمى‌آيد و جز با دليل نمى‌توان اين معانى را

[١] نمل، ٣٥.