آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٤٠ - درس صد و بيست و دوم آيات متشابه سوره انفال

وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ.[١] ٥- آنچه ما باور داريم و آن را ترجيح مى‌دهيم، معنى پنجمى است كه كاملا با ظاهر آيه هماهنگ است و آن اينكه مفهوم آيه كنايه است از قلب مرده آدمى كه پس از فقدان حيات، چيزى را درك نمى‌كند و به هيچ‌چيز نمى‌انديشد.

«جاهل به لباس زيباى خود فخر نكند و مغرور نباشد. كه او مرده‌اى است و لباس او كفن».

اسلام دعوتى است به زندگى والا و سعادتمند و ترك آن به‌منزله ترك زندگانى و مرگ دل است، دلى كه سرچشمه آگاهيهاى والاى انسانى است و اگر قلب انسان بميرد، انسان دل‌مرده، انگيزه و سرچشمه شادى و فعاليت را از دست مى‌دهد و به شى‌ء بى‌جانى مى‌ماند كه در جهان وجود و عالم انسانى تحرك و فعاليتى ندارد. او جانورى است بدون درك كه بجاى آنكه به چهارپاى، راه را بپيمايد به صورت انسان با دو پاى راه مى‌رود. گويى كه آنان خرانى رميده هستند، كه از شير ژيان گريخته‌اند: كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ. فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ[٢] اين توصيف، پس از آن است كه مى‌گويد: آنان را چه شده است كه از پند گرفتن روى گردان هستند. فَما لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ‌[٣] و در آيه ١١٠ سوره انفال آمده است: وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ كَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.- ما دلها و چشمان آنان را دگرگون مى‌كنيم (ولى بدانچه نازل كرديم ايمان نمى‌آورند) چنانكه نخستين بار بدان ايمان نياوردند» و مفهوم اين آيه با آيه مورد گفتگو هماهنگى كامل دارد.

آنچه ما را بدين انتخاب رهنمون شد، دلايل و نشانه‌هايى از خود آيه است:

اوّل- تعبير دعوت، به حيات و زندگى و در برابر نپذيرفتن دعوت را مرگ معرفى مى‌كند و مرگ دل جز به از دست دادن ادراكات والاى انسانى آن نيست،

[١] ق، ١٦.

[٢] مدثر، ٥٠- ٥١.

[٣] مدثر، ٤٩.