آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٦٩ - آيا آيات«حبط» داراى عموميت است؟

اين آيه درباره كسانى نازل شده است كه با سوگند دروغ، مالى را به دست مى‌آورند[١]. آنان گرچه بر حسب ظاهر مؤمن بودند، ولى در باطن خود به سراى آخرت طمعى نداشتند. همان گونه كه از پيامبر (ص) روايت شده است:

ان الله يؤيد هذا الدين باقوام لاخلاق لهم.[٢]

خداوند اين دين را به وسيله گروههايى تقويت كرد كه خود بهره‌اى نداشتند.» منظور از اين افراد، مجاهدانى است كه براى دستيابى به موقعيتها و مزاياى دنيوى، در راه دين مجاهده مى‌كردند، ولى اعتقادى استوار به آن نداشتند و چه بسا به اسلام تظاهر مى‌كردند. اين گفته پيامبر (ص) نيز درباره اين گروه است كه مى‌گويد:

من لبس الحرير فى الدنيا فلا خلاق له فى الآخرة.[٣]

آنكه در دنيا جامه ابريشمين بپوشد، در آخرت بهره‌اى ندارد.

اين حد اكثر بهره‌اى است كه نصيب مؤمنى مى‌گردد كه تنها براى دنياى خود تلاش مى‌كند.

با توجه به آنچه گفته شد، جمله‌ أُولئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ‌. براى آنان نصيبى است از ...» بدين معنى است كه بهره تمام و كامل براى كسانى است كه براى آخرت مى‌كوشند ولى بهره ديگر مؤمنان كوتاه نظر از آخرت ناچيز است.

٢- لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ.[٤] (حكم اعمال خلق با اوست) كه بدكاران را به كيفر مى‌رساند و نيكوكاران را پاداش نيكو عطا مى‌كند. (بلى عطا مى‌كند به) آنان كه از گناهان بزرگ و اعمال زشت دورى كنند، مگر آنكه لممى (يعنى گناه يا وسوسه‌اى) از آنها سر زند كه مغفرت پروردگار بسيار وسيع است.»

[١] تفسير البرهان، ج ١، ص ٢٩٢- المجمع، ج ٢، ص ٤٦٣- الدر المنثور، ج ٢، ص ٤٤.

[٢] فخر رازى، تفسير كبير، ج ٥، ص ١٨٧.

[٣] احمد بن حنبل، مسند، ج ١، ص ٤٦.

[٤] نجم، ٣٢.