گفته شده است: اين سوره درباره يكى از اصحاب پيامبر (ص) فرودآمده است كه اين رفتار از وى سر زده است و ما اگر ترديد داشته باشيم كه آيه درباره چه كسى نازل شده است‌[١]، ترديد نداريم كه درباره پيامبر (ص) نازل نگرديده است.

چه نفرتى بالاتر از روترش كردن نسبت به مؤمنان و روى گرداندن از آنان و توجه به ثروتمندان كافر و روى آوردن به آنان است، در حالى كه خداى متعال پيامبر را از اين اوصاف زشت منزه داشته است.

«علامه سيد محمد حسين طباطبايى» در همين باره مى‌گويد: «خدا خلق پيامبر را عظيم بر شمرده و درباره وى گفته است: وَ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ. (اى پيامبر تو بر نيكوخلقى عظيم آراسته‌اى) خدا پيامبر خود را در سوره قلم- كه به اعتقاد همه علما در آغاز بعثت و پس از سوره «علق» نازل شده است- اين‌چنين [با اخلاق نيكو و والا] توصيف مى‌كند و چگونه قابل تعقل است كه در آغاز بعثت، خلق پيامبر خود را به گونه مطلق به بزرگى ياد كند، سپس از اين گفته بازگردد و او را به ترش‌رويى در برابر فقيران و روى آوردن به ثروتمندان توصيف كند؟! خدا او را به خفض جناح (پايين قرار دادن بال خود و كنايه از فروتنى) در برابر مؤمنان امر مى‌كند وَ اخْفِضْ جَناحَكَ‌[٢] او را به روى گرداندن از مشركان فرمان مى‌دهد وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ‌[٣] و چگونه پيامبر (ص) فرمان پروردگارش را در دو مورد مخالفت مى‌كند؟! خداوند در سوره حجر- كه در مكه نازل شده است- خطاب به پيامبرش مى‌گويد:

لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى‌ ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ.[٤]

[١] از امام صادق( ع) نقل شده است كه اين سوره درباره يكى از توانگران بنى اميه نازل شده است، هنگامى كه او در محضر پيامبر بوده و« ابن ام مكتوم» بر پيامبر وارد مى‌شود. او خود را جمع مى‌كند و با ترش‌رويى از او روى مى‌گرداند كه خداى متعال آن را حكايت مى‌كند و مورد نكوهش قرار مى‌دهد.

( مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤٣٧).

[٢] حجر، ٨٨.

[٣] حجر، ٩٤.

[٤] حجر، ٨٨.