آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٢٥ - اينك نمونههايى از آيات سعادت و شقاوت

است كه شايستگى و استوارى و پايدارى آنان را مى‌داند و بدين جهت، آنان را تأييد مى‌كند و توفيق مى‌دهد و به امامت و پيشوايى پرهيزكاران برمى‌گزيند.

«شيخ ابو على طبرسى» آيه را اين گونه معنى مى‌كند: «من به لطف خداى متعال و توفيق او، نسبت به مادرم نيكوكار بودم و به جان، فروتن، تا از ستمگران بدنهاد به شمار نيايم.»[١] سياق آيه و هماهنگى آن با آيات پيشين و بعدى، دليل بر درستى اين معنى است، زيرا خدا از «عيسى (ع)» حكايت مى‌كند:

قالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ، آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا وَ جَعَلَنِي مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا* وَ بَرًّا بِوالِدَتِي وَ لَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيًّا* وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا.[٢] [مريم، (پاسخ ملامتگران را) به اشاره حواله به طفل كرد. آنها گفتند ما چگونه با طفل گهواره سخن گوييم‌]. آن طفل گفت: همانا من بنده خاص خدايم كه مرا كتاب آسمانى و شرف نبوت عطا فرمود. و مرا هر كجا باشم براى جهانيان مايه بركت و رحمت گردانيد و تا زنده‌ام به عبادت نماز و زكات سفارش كرد. و به نيكويى به مادر توصيه نموده و مرا ستمكار و شقى نگردانيد. و سلام حق بر من باد، روزى كه به دنيا آمدم و روزى كه از جهان بروم و روزى كه براى زندگانى ابدى آخرت بازبرانگيخته شوم.

معنى‌ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا اين است كه خداى متعال مرا به عنوان پيامبر برگزيد و خداى متعال هيچ‌كس را به مقام پيامبرى خود برنگزيند مگر اينكه او را شايسته اين مقام بداند و اين مقام به انسانى كه شايستگى آن را ندارد، تحميل نمى‌شود و بدون حكمت و ملاك و معيارى اين كار انجام نمى‌گيرد.

نيز معنى «جعلنى مباركا». (مرا هر كجا باشم، براى جهانيان مايه بركت گردانيد.) اين است كه خداى متعال، بر عنايتش نسبت به من افزوده است، زيرا پيامبر، معلمى مفيد و پرثمر است و به هر سو كه رود خير و بركت نثار او مى‌گردد.

معنى «اوصانى بالصّلاة و الزكاة». (مرا به نماز و زكات سفارش كرد.) به عنوان‌

[١] مجمع البيان، طبرسى، ج ٦، ص ٥١٣.

[٢] مريم، ٣٠- ٣٣.