درس صد و سى و ششم عصمت و تنزيه پيامبران (١)

مسئله عصمت پيامبران از جمله موضوعاتى است كه مورد اتفاق همه مسلمانان است و مسلمانان بر اين باورند كه واجب است فرستاده خدا معصوم و مصون از خطا و لغزش باشد، زيرا در غير اين صورت، وثوق و اطمينان به وى در نظر مردم متزلزل مى‌شود و امرش به سستى مى‌گرايد و كرامتى براى او نخواهد ماند. در همان حال، فرقه‌هاى گوناگون در دو مورد با يكديگر اختلاف نظر دارند:

اول: در مورد گناهان صغيره است كه اهل سنت بر آنند: انجام گناهان صغيره براى پيامبر- اگر چه در روزگار پيامبرى او- جايز است، تا هنگامى كه موجب تحقير او نباشد و كرامت او را مخدوش نكند.

دوم: در مورد گناهان كبيره پيش از وحى است. «اشاعره» بر آنند كه انجام گناه كبيره از سوى پيامبر، پيش از بعثت وى جايز است، مگر كفر و شرك به خداى يكتا[١]. ولى «معتزله» مطلقا هرگونه گناهى را در زمان پيش از وحى ممتنع مى‌دانند.[٢] ولى «شيعه اماميه» به وجوب مطلق عصمت همه پيامبران، در برابر همه گناهان،- خواه كوچك خواه بزرگ، پيش از پيامبرى يا پس از آن- معتقد است.[٣] خلاصه استدلال شيعه بر اين عقيده، اين است كه انجام گناه از سوى پيامبر،

[١] ر. ك: شرح العقائد النسفية، مسعود بن عمر بن تفتازانى، ص ١٠٢، چاپ كابل.

[٢] ر. ك: شرح الاصول الخمسة، قاضى‌القضات، ص ٥٧٤- ٥٧٥، چاپ قاهره.

[٣] ر. ك: شرح تجريد الاسلام، علامه حلّى، ص ١٩٥، چاپ بمبئى.