آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٩٠ - درس صد و سى و پنجم«تكفير» بين عموم و خصوص

كه در راه كشتن و چپاول به كار مى‌گرفت- كه گناهى بزرگ به شمار مى‌آيد- به كار نيك و جهاد در راه خدا و در راه گسترش كلمه حق و عدالت در سراسر زمين تبديل مى‌گردد. همان گونه كه انفاق كردن مال در راه بازداشتن ديگران از سير در راه خدا- كه ثمره آن پشيمانى و ندامت است‌[١]- به انفاق در راه اعلاى كلمه حق تبديل مى‌گردد تا ثمره آن به‌منزله تجارتى سودآور و بدون زيان‌[٢] باشد.

برخى از مفسران بزرگ، آيه مورد گفتگو را به گونه‌هاى ديگر نيز تفسير كرده‌اند. از جمله «فخر رازى» در «تفسير كبير» جلد ٢٤، ص ١٢ و «ابو على طبرسى» در «مجمع البيان» جلد ٧، صفحه ١٨٠ كه علاقه‌مندان مى‌توانند بدانها مراجعه كنند.

در موضوع مورد گفتگو، رواياتى نيز در دست است كه مى‌گويد: كردار نيكى كه در پى گناهى انجام گيرد، آن گناه را پاك مى‌كند و اثر آن را از بين مى‌برد. اين دسته از روايات را نيز همانند آيات مورد گفتگو، بايد تأويل كرد به اينكه اگر گناه كوچك باشد يا كردار نيك با توبه از گناه پيشين همراه باشد و اگر آدمى خطايى كرده و از خطاى خود پشيمان شود و بخواهد از آن خطا توبه و استغفار كند، از آداب توبه، اين است كه كارى شايسته انجام دهد و آن را به پيشگاه خدا تقديم كند. سپس به تضرع از خداى متعال، بخواهد كه خطاى او را ببخشد و شايد بيشترين احاديث وارده در اين زمينه، نمايانگر همين معنى باشد. اينك برخى از آن احاديث را بازگو مى‌كنيم:

١-

«قال رسول اللّه (ص): «اتّق اللّه حيث كنت و خالق الناس بخلق حسن و اذا عملت سيّئة فاعمل حسنة تمحوها.»[٣]

(پيامبر (ص) فرمود: هر كجا باشى از خدا بپرهيز و با مردم با كردار نيكو رفتار كن و اگر دچار رفتار بدى شدى، كارى شايسته كن، زيرا كه آن بدى را از بين مى‌برد).

[١] انفال، ٣٦.

[٢] فاطر، ٢٩.

[٣] امالى الطوسى، ج ١، ص ١٨٩- بحار الانوار، ج ٧١، ص ٢٤٢.