گفته‌اند: «اگر منظور از هدايت، دلالت و ارشاد است، به چه دليل، هدايت به پرهيزكاران اختصاص يافته است؟» پاسخ: علت اختصاص هدايت به پرهيزكاران، اين است كه پرهيزكاران كسانى هستند كه خود آماده هدايت به وسيله اين كتاب [قرآن‌] هستند، كتابى كه براى هدايت جهانيان آمده است. چنانكه آيه ١٨٥ سوره بقره، اين مطلب را تصريح مى‌كند:

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ‌.- (ماه رمضان كه قرآن در آن فرودآمده است، قرآنى كه براى مردم هدايت است). آيه مورد گفتگو مانند آيه ٤٥ سوره نازعات است كه مى‌گويد: إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشاها.- (بى‌شك تو بيم‌دهنده كسى هستى كه از روز قيامت بيم دارد). حال آنكه او بيم‌دهنده همگان است، همان گونه كه آيه ٢٨ سوره سباء بيانگر اين مطلب است: وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً.- (و ما ترا جز براى اينكه عموم بشر را [به رحمت خدا] بشارت دهى و [از عذابش‌] بترسانى، نفرستاديم».

٣- آيه ٦ سوره بقره: إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ‌- (كسانى كه كافر شدند بر آنان يكسان است كه آنان را بيم دهى يا ندهى و ايشان ايمان نخواهند آورد.) اين آيه نمايانگر آن است كه آنان بر پذيرفتن ايمان قادر نيستند! پاسخ: آيه به نااميد نمودن پيامبر (ص) از تأثير دعوت او نسبت به گروهى سركش دلالت دارد و از ايمان نياوردن خبر مى‌دهد، نه آنكه از ناتوانى سخن بگويد وگرنه سرزنش و توبيخ و تهديد آنان به عذاب، دليلى نخواهد داشت.

٤- آيه ٧ سوره بقره: خَتَمَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ وَ عَلى‌ سَمْعِهِمْ وَ عَلى‌ أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ.- (خداوند بر دلها و گوشهاى اينان مهر نهاده و بر چشمانشان پرده كشيده است». مى‌گويند: «اين آيه بزرگترين دليل بر اين است كه خداوند آفريننده ايمان و كفر است و آفريننده علل پذيرفتن هريك از اين دو».

پاسخ: مضمون آيه تشبيه و استعاره و كنايه از آن همه سرسختى و پافشارى بر تمرد و سركشى و پافشارى بر دشمنى با حق است. همان گونه كه بر طبق آيه ٤ و ٥ سوره فصلّت (سجده)، آنان در وصف خود مى‌گويند: فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ، وَ