آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٦٣ - درس صد و بيست و سوم آيات متشابه سورههاى برائت، يونس و هود

در واقع، موسى (ع) مى‌گويد: پروردگارا تو اموال بسيار در دسترس فرعون و خاندان او گذارده‌اى و آنان را بوسيله اين امكانات و رفاه در زندگى اين جهان، مهلت داده‌اى كه به‌منزله عقوبتى دنيايى است، در برابر سركشى آنان از راه هدايت و صلاح. ولى آنان، اين مهلت و امكانات را در گمراهى بندگانت و فساد كردن در زمين به كار مى‌گيرند». به همين جهت در دنبال آيه از خدا مى‌خواهد كه اموالشان را نابود كند و بر دلهايشان سخت گيرد كه تا آن عذاب دردناك را نبينند، ايمان نياورند:

رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى‌ أَمْوالِهِمْ وَ اشْدُدْ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ فَلا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ. به سخن ديگر، با اين اوصاف، ايمان نياورند، مگر آنگاه كه مرگ را ببينند و به هلاكت خود يقين آورند.

خداوند، براى اتمام حجّت نسبت به آنان دعاى موسى (ع) را پذيرفت. و عملا پيشگويى موسى (ع) به بى‌فايدگى مهلت دادن به آنان ثابت شد. همان گونه كه خداى متعال در آيه ١٣٠ سوره اعراف مى‌گويد: وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ‌.- خاندان فرعون را به خشكسالى‌ها و كاهش ميوه‌ها، گرفتار كرديم تا مگر متذكر شوند». در آيات ٨٩ تا ٩١ سوره يونس چنين آمده است: قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما فَاسْتَقِيما وَ لا تَتَّبِعانِّ سَبِيلَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ. وَ جاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْياً وَ عَدْواً، حَتَّى إِذا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ. آلْآنَ وَ قَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَ كُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ‌.- خداوند به موسى و هارون فرمود: دعاى شما را مستجاب كردم. پس هر دو به راه مستقيم (خداپرستى) باشيد و از راه مردم جاهل پيروى مكنيد و ما بنى اسرائيل را از دريا گذرانيديم. پس آنگه فرعون و سپاهش به ظلم و تعدى، آنها را تعقيب كرد تا چون هنگام غرق او فرا رسيد گفت: اينك من ايمان آوردم و شهادت مى‌دهم كه حقا جز آن كسى كه بنى اسرائيل به او ايمان دارند، خدايى نيست و من هم تسليم فرمان او هستم. به او (در حال غرق) خطاب شد كه آيا اكنون بايد ايمان بياورى، در صورتى كه از اين پيش عمرى به كفر و نافرمانى زيستى و از مردم بدكار بودى؟».

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا[١]- ايمان آوردنشان، هنگامى كه سختى و خشم ما

[١] غافر، ٨٥.