آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥٧ - درس صد و نهم تنزيه خدا از نظر امامان و متكلمان شيعه

درس صد و نهم تنزيه خدا از نظر امامان و متكلمان شيعه‌

طرفداران عدل و تنزيه بر آنند كه خداى تعالى نه جسم است و نه خاصيتى از خاصيتهاى جسمانى در اوست. او به ابعاد سه‌گانه: طول و عرض و عمق، وصف نشود. نه حركت و سكون دارد و نه سبكى و سنگينى و وزن. به سوئى محدود نيست و مكانى او را در بر نگرفته است. گرچه مكانى از او خالى نيست، در معرض حوادث قرار نگيرد، مانند جمع آمدن با چيزى و جدائى از چيزى و حضور و غياب و انفصال و رفت و آمد كه اين همه از لوازم جسم بودن است و عوارضى است حادث. حال آنكه خداى تعالى در ذات و صفات، قديم است، و از هر عرضى و يا حدوث مبرّا و منزّه است.[١] لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ. (شورى، ١١) چيزى همانند او نيست و اوست شنواى بينا.

گفته امير المؤمنين على (ع) است: آنكه به او اشاره كند، محدوش پندارد.[٢] و آنكه محدودش پندارد، معدودش شمارد.[٣] آنكه گويد در چيست، ضمن چيز ديگرش‌

[١] رجوع شود به: تجريد الاعتقاد، از خواجه نصير الدين طوسى، شرح علّامه حلى، بحث الهيات، مسئله ١٢- ٢٠، ص ١٦١- ١٦٤ و شرح الاصول الخمسة، از قاضى عبد الجبار، ص ٢١٦- ٢٣٠.

[٢] زيرا لازمه اشاره حسى محصور بودن مشار اليه در جهت معينى است جدا از جهات ديگر و در اين صورت محدود به شمار مى‌آيد. يعنى داراى حدّى است كه بدان منتهى مى‌شود.

[٣] زيرا تحديد منشأ شمارش است و اگر چيزى به حدّ و حدودى منتهى نشود قابل شمارش نيست.